རྩོམ་ཡིག་འདི་ ཞིབ་འཚོལ་གྱི་དོན་ཚན་ “ སྲནམ་གྱི་ནད་འབུཔ་དང་འབུཔ་ཚུ་ལུ་ བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ ནུས་པ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི ” ཟེར་མི་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། རྩོམ་ཡིག་༥ ཆ་མཉམ་བལྟ།
ཤ་མུ་གི་ཤིང་སྣ་གི་ནད་གཞི་ necrosis Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary གིས་ ཤིང་སྣ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་ ནད་འབུབ་བཏང་ནི་གི་དོན་ལས་ ཐབས་ཤེས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། འ་ནི་ཞིབ་འཇུག་འདི་གིས་ ཟས་བཅུད་མེན་པའི་ amino acidཟེར་མི་ diamine L-ornithineའདི་ གཞན་མི་ཁག་ཆེ་བའི་ amino acidsཚུ་ མཉམ་སྦྱོར་འབད་ནི་ལུ་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་མི་ diamine L-ornithineའདི་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་གི་གྲོས་འཆར་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ Phaseolus vulgaris L. In vitro གི་བརྟག་དཔྱད་ནང་ལུ་ L-ornithine གིས་ S. pyrenoidosa གི་ mycelial འཕེལ་འགྱུར་འདི་ སྨན་ཁབ་ལུ་བརྟེན་པའི་ཐོག་ལས་ བཀག་ཆ་འབདཝ་སྦེ་མཐོང་ནུག འདི་མ་ཚད་ ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ འབུཔ་དཀརཔོ་གི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་འདི་ ཧ་ཅང་གིས་མར་ཕབ་འབད་ཚུགས། ད་རུང་ L-ornithine གིས་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་ སྐྱེས་ནིའི་དོན་ལུ་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་ཡོདཔ་ལས་ བརྟག་དཔྱད་འབད་མི་ L-ornithine གི་ཚད་གཞི་འདི་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་ལུ་ phytotoxic མེན་པའི་རྟགས་མཚན་སྟོནམ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ L-ornithine གིས་ བཞུ་ཁུ་མེན་པའི་ བཙོག་པ་ དེ་ལས་ བཞུ་ཁུ་དང་འབྲེལ་བའི་ རིགས་མཚན་གསུམ་གྱི་ བརྡ་སྟོན་ཚུ་ ཡར་སེང་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་མ་ཚད་ silicoགི་དབྱེ་དཔྱད་ནང་ལུ་ S. sclerotiorum genomeནང་ལུ་ oxaloacetate acetylhydrolase(SsOAH)ཟས་བཅུད་ཡོདཔ་སྦེ་མཐོང་ནུག (PlOAH) ལག་ལེན་དབྱེ་དཔྱད་དང་ ཉམས་སྲུང་འབད་ཡོད་པའི་མངའ་ཁོངས་ དེ་ལས་ ཊོ་པོ་ལོ་ཇི་ཚུ་གི་ཐད་ཁར་ཨིན། མགུ་འཐོམ་དགོཔ་འདི་ ཀེ་བ་གི་ཆུ་ནང་ལུ་ L-ornithineཁ་སྐོང་བཀོད་མི་འདི་གིས་ S. sclerotiorum myceliaནང་ལུ་ SsOAHརིགས་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་མར་ཕབ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། འདི་བཟུམ་སྦེ་ L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ལས་བསྡུ་ལེན་འབད་མི་ ཕང་གཱལ་གྱི་མའི་སི་ལི་ཡ་ནང་ལུ་ SsOAHརིགས་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་མར་ཕབ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མཐའ་མཇུག་ཁར་ L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ PDB བརྒྱུད་ལམ་དང་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་འདབ་མ་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ལུ་ oxalic acid གི་ཐོན་ཤུགས་འདི་ མར་ཕབ་འགྱོ་ནུག མཇུག་ལུ་ L-ornithineགིས་ redoxགི་གནས་ཚད་བདག་འཛིན་འཐབ་ནི་དང་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལན་ལོག་ཡར་དྲག་བཏང་ནི་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན་མས། ཞིབ་འཇུག་འདི་གི་གྲུབ་འབྲས་འདི་གིས་ དཀརཔོ་གི་འབུཔ་ཚད་འཛིན་འབད་ནི་དང་ སྲནམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ གཞན་མི་ལོ་ཐོག་ཚུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ གསར་བཏོད་དང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་མཐུན་སྒྲིག་ཡོད་པའི་ ཐབས་ལམ་ཚུ་ བཟོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་འབྱུང་ནི་ཨིན་མས།
དཀརཔོ་གི་འབུཔ་འདི་ ཤ་མུ་ Sclerotinia sclerotiorum (Lib.) de Bary གིས་ བཟོ་མི་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ སྲནམ་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་ ཉེན་ཁ་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་མི་ ཐོན་ཤུགས་མར་ཕབ་འབད་མི་ ནད་གཞི་ཅིག་ཨིན་མས། Sclerotinia sclerotiorumའདི་ ས་གཞི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ ཤ་མུ་གི་ཤིང་སྣ་གི་ནད་འབུཔ་ཅིག་ཨིནམ་ད་ འདི་ནང་ལུ་ ཤིང་གི་རིགས་སྣ་༦༠༠ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱི་ཐབས་ལམ་མེན་པའི་ཐོག་ལས་ རྩ་ཕྲན་ཚུ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བརྡུང་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོམ་མེད་པའི་སྐབས་ལུ་ སྔོ་ཤིང་གི་འཁོར་རིམ་ནང་ལུ་ དུས་ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ གཉིད་ལོག་སྟེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། S. sclerotiorum གིས་ sclerotia བཟོ་ཚུགས་པའི་ ལྕོགས་གྲུབ་ཡོདཔ་ལས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ དུས་ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ གནས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ནད་གཞི་ཐོན་པའི་སྐབས་ལུ་ཡང་ གནས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།(Schwartz et al., 2005) Sclerotia འདི་ འཚོ་བཅུད་མངམ་ཡོདཔ་ལས་ ས་གཞི་ནང་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ གནས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཤུལ་ལས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་སྐབས་ གཞི་རྟེན་གྱི་ སྨན་ཁབ་ཅིག་སྦེ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། (Schwartz et al., 2005) གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལུ་ sclerotia འདི་ མེ་ཏོག་དང་སྡོང་པོ་ དེ་ལས་ ཤིང་གི་མེ་ཏོག་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ས་ཁར་ཡོད་པའི་ སྔོ་ཤིང་གི་ས་སྒོ་ཚུ་ག་ར་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
Sclerotinia sclerotiorumགིས་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཐབས་ཤེས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ནང་ sclerotialགི་ལྕུག་གུ་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ ནད་རྟགས་ཐོན་ཚུན་ཚོད་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་ འབྲེལ་གཏོགས་འབདཝ་ཨིན་མས། འགོ་ཐོག་ལུ་ S. sclerotiorumགིས་ ཤ་མུ་བཟུམ་གྱི་བཟོ་བཀོད་ལས་ ཕྲ་འབུཔ་བཏོན་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ རླུང་ནང་ལུ་འགྱོ་སྟེ་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ཤིང་གི་རྡོ་རོ་ཚུ་གུ་ལུ་ འགྱོ་མ་ཚུགས་པའི་ sclerotiaལུ་འགྱུར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།(Bolton et al., 2006) དེ་ལས་ ཤ་མུ་གིས་ སྔོ་ཤིང་གི་ཁམས་ཕྲན་གྱི་ pH ཚད་འཛིན་འབད་ནི་དང་ བཞུ་ཁུ་མར་ཕབ་འབད་ནི་ དེ་ལས་ རྩ་ཕྲན་ཚུ་ བཙན་འཛུལ་འབད་ནི་ དེ་ལས་ སྔོ་ཤིང་གི་ བཙོག་རླུང་ཚུ་ མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ oxalic acid བཏོནམ་ཨིན་མས། འ་ནི་སྐྱུར་རྫས་འདི་གིས་ སྔོ་ཤིང་གི་ཁམས་ཕྲན་འདི་ ཞན་ཁོག་བཟོ་སྟེ་ སྤྱིར་བཏང་དང་འཇོན་ཐངས་ཅན་གྱི་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་བཟོ་སྟེ་ ནད་འབུཔ་འདི་ གཟུགས་ཀྱི་བར་ཆད་ལས་བརྒལ་ཏེ་ རྩ་ཕྲན་ནང་ལུ་འཛུལ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།(Marciano et al., 1983) S. sclerotiorumགིས་ བཙུགས་ཚར་བའི་ཤུལ་ལུ་ polygalacturonaseདང་ cellulaseབཟུམ་གྱི་ CWDEsཚུ་ བཏོན་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ རྩ་ཕྲན་ནང་ལུ་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་བཅུག་སྟེ་ རྩ་ཕྲན་ཚུ་ ཤི་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྨ་ཁ་དང་ hyphal mats གི་འཕེལ་འགྱུར་འདི་གིས་ དཀརཔོ་གི་འབུཔ་གི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། (Hegedus and Rimmer, 2005) དེ་བསྒང་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་གིས་ ནད་འབུཔ་དང་འབྲེལ་བའི་ རྡུལ་རྟེན་གྱི་བཟོ་རྣམ་ཚུ་ བཟོ་རྣམ་ངོས་འཛིན་འབད་མི་བརྒྱུད་དེ་ ངོས་འཛིན་འབད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ བརྡ་མཚོན་ཚུ་ འབྱུང་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ ནད་གཞི་ཚད་འཛིན་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ བརྩོན་ཤུགས་སྐྱེད་དེ་ཡོད་རུང་ གཞན་མི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལོ་ཐོག་ཚུ་བཟུམ་འབད་ར་ སྲནམ་ལུ་ཡང་ ལྡོག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ འབུཔ་སྨན་ལངམ་སྦེ་མ་ལང་པའི་དཀའ་ངལ་འདི་ ལྡོག་ཐབས་དང་ གནས་ཐབས་ དེ་ལས་ ནད་འབུཔ་ཚུ་ལུ་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས་མི་ལས་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། འདི་འབདཝ་ལས་ ནད་གཞི་འཛིན་སྐྱོང་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ གདོང་ལེན་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལག་ལེན་དང་ སྐྱེ་ལྡན་ཚད་འཛིན་ དེ་ལས་ རྫས་སྦྱོར་གྱི་ ཤ་མུའི་སྨན་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ ཐབས་བྱུས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་དགོཔ་ཨིན། (O'Sullivan et al., 2021) དཀརཔོ་གི་འབུཔ་འདི་ རྫས་སྦྱོར་གྱི་ཐོག་ལས་ ཚད་འཛིན་འབད་ནི་འདི་ ཕན་ནུས་ཅན་ཅིག་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཤ་མུ་གི་སྨན་ལུ་ མང་དྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་དང་ བརྟེན་སྡོད་མི་འདི་གིས་ བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ S. sclerotiorum གི་རིགས་ཚུ་ཐོན་བཅུག་སྟེ་ དམིགས་གཏད་མེད་པའི་སྲོག་ལྡན་དང་ ས་གཞི་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ དེ་ལས་ ཆུའི་སྤུས་ཚད་ཚུ་ལུ་ གནོད་པ་བརྐྱབ་ཨིན། (Le Cointe et al., 2016; Ceresini et al., 2024) དེ་འབདཝ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ གནོད་པ་མེད་པའི་ ཐབས་ཤེས་གཞན་འཚོལ་ནི་འདི་ གཙོ་རིམ་ཅན་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།
Polyamines (PAs) ཟེར་མི་ putrescine དང་ spermidine དེ་ལས་ spermine དང་ cadaverine ཚུ་གིས་ ས་གཞི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ སྔོ་ཤིང་གི་ནད་འབུཔ་ཚུ་ བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་ལས་ ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ ཕྱེད་ཀ་ཅིག་དང་ ཡང་ན་ ཆ་ཤས་ཅིག་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། སྔོ་ཤིང་མཐོ་དྲགས་ཚུ་ནང་ PAsའདི་ ཁམས་ཕྲན་འཕྱེལ་འགྱོ་ནི་དང་ ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནི་ དེ་ལས་ སྐྱེ་ལྡན་དང་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་གནོན་ཤུགས་ཚུ་ལུ་ ལན་ལོག་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ གཟུགས་ཁམས་རིག་པའི་བྱ་རིམ་ལེ་ཤ་ཅིག་ནང་ འབྲེལ་གཏོགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འདི་གིས་ སྲོག་རླུང་བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ སྲོག་རླུང་གི་རིགས་སྣ་ཚུ་ཡང་ བཏོན་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ རིགས་མཚན་ཚུ་ཡང་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། Killiny, 2019), གིས་ ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཀག་ཐབས་འབད་ནི་དང་ སྔོ་ཤིང་དང་ནད་འབུཔ་གི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་ནི། (Nehela and Killiny, 2020; Asija et al., 2022; Czerwoniec, 2022) ཤིང་སྣ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནང་ལུ་ PAs གི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐབས་ལམ་དང་འགན་ཁུར་འདི་ ཤིང་སྣ་གི་རིགས་སྣ་དང་ ནད་འབུཔ་ དེ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སོ་སོ་སྦེ་འོངམ་ཨིན་མས། སྔོ་ཤིང་ཚུ་ནང་ PA མང་ཤོས་ཅིག་རང་ ཁག་ཆེ་བའི་ polyamine L-ornithine ལས་ སྐྱེ་ལྡན་སྦྱོར་རྫས་བཟོཝ་ཨིན་མས།(Killiny and Nehela, 2020)
L-ornithine གིས་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་ སྐྱེས་ནི་དང་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ འགན་ཁུར་ལེ་ཤ་འབགཔ་ཨིན། དཔེར་ན་ ཧེ་མའི་ཞིབ་འཇུག་ཚུ་གིས་ ཆུམ་ནང་ལུ་ (Oryza sativa) ornithine འདི་ ནཱའི་ཊོ་ཇེན་བསྐྱར་སྤྱོད་དང་ ཆུམ་གྱི་ཐོན་ཤུགས་ སྤུས་ཚད་དང་ དྲི་བཟང་ (Lu et al., 2020) དེ་ལས་ ཆུ་གི་གནོན་ཤུགས་ལུ་ ལན་ལོག་ཚུ་དང་ འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་སྦེ་ མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་མ་ཚད་ L-ornithine གིས་ གུ་རམ་གྱི་བེཊ་ནང་ལུ་ ཐན་སྐམ་བཟོད་བསྲན་འབད་ཚུགས་པའི་ ནུས་པ་ཡང་ ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྒོགཔ་ནང་ལུ་ ཚྭ་གི་གནོན་ཤུགས་ཡང་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་ནུག Rocha དང་གཞན་ཡང་ ༢༠༡༢)། L-ornithineགི་འགན་ཁུར་འདི་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ནང་ལུ་ prolineབསྡུ་གསོག་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། དཔེར་ན་ བཅུད་གྱུར་གྱི་རིགས་ཚན་ ornithine delta aminotransferase(delta-OAT)དང་ proline dehydrogenase(ProDH1དང་ProDH2)བཟུམ་གྱི་རིགས་ཚན་ཚུ་ ཧེ་མ་ལས་རང་ Nicotiana benthamianaདང་ Arabidopsis thalianaལུ་ ཉེན་སྲུང་འབད་ནི་ལུ་ འབྲེལ་གཏོགས་ཡོདཔ་སྦེ་ སྙན་ཞུ་འབད་དེ་འདུག མའི་སོར་ ༢༠༡༢)། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ ནད་འབུཔ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་དོན་ལུ་ ཕང་གཱལ་གྱི་ཨོར་ནི་ཐིན་ཌི་ཀཱར་བོ་སི་ལེ་སི་ (ODC) འདི་ དགོཔ་ཨིན། (Singh et al., 2020). ཕུ་ས་རི་ཡམ་ཨོག་སི་པོ་རམ་ f གི་ ODC དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་ནི། sp. lycopersici གིས་ ཀྲོ་མ་ཀྲུ་གི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ Fusarium wilt ལུ་ བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་མི་འདི་ ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། (Singh et al., 2020) ཨིན་རུང་ phytopathogensབཟུམ་གྱི་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་གནོན་ཤུགས་ལུ་ exogenous ornithine ལག་ལེན་འཐབ་ནི་གི་འོས་འབབ་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་རང་ ཞིབ་འཇུག་འབད་དེ་མེདཔ་ཨིན་མས། ཁག་ཆེ་ཤོས་རང་ ནད་གཞི་བཀག་ཐབས་ལུ་ ornithineགི་གནོད་པ་དང་ འདི་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱེ་ལྡན་རྫས་སྦྱོར་དང་ གཟུགས་ཁམས་རིག་པའི་གནད་དོན་ཚུ་ མང་ཤོས་ཅིག་རང་ མ་ཤེས་པར་ལུས་ནུག
ཚོད་བསྲེ་གི་ནད་གཞི་ S. sclerotiorum གི་མགུ་རྙོག་དྲགས་འདི་ ཧ་གོ་ནི་འདི་ ཚད་འཛིན་གྱི་ཐབས་ཤེས་ལེགས་ཤོམ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ཞིབ་འཇུག་འདི་ནང་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ diamine L-ornithine གི་འོས་འབབ་ཅན་གྱི་འགན་ཁུར་འདི་ Sclerotinia sclerotiorum ནད་འབུཔ་ལས་ ཉེན་སྲུང་གི་ཐབས་ལམ་དང་ བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ ངོས་འཛིན་འབད་ནི་ལུ་ དམིགས་གཏད་བསྐྱེདཔ་ཨིན། ང་བཅས་ཀྱིས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ལན་ལོག་ཡར་དྲག་བཏང་ནི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ L-ornithineགིས་ redoxགི་གནས་ཚད་བདག་འཛིན་འཐབ་ནི་ལུ་ཡང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིནམ་སྦེ་ རིག་ཚོད་བཀོད་ནུག ང་བཅས་ཀྱིས་ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ནང་ L-ornithineགི་འོས་འབབ་ཅན་གྱི་གནོད་པ་འདི་ enzymaticདང་ non-enzymatic antioxidantསྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་ ཧམ་གྱི་ནད་འབུཔ་/ནད་འབུཔ་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ འབྲེལ་ཡོད་ཟས་བཅུད་ཚུ་ལུ་ བར་ཆད་རྐྱབ་མི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། འ་ནི་ L-ornithine གི་ལཱ་འགན་གཉིས་ལྡན་འདི་གིས་ འབུཔ་དཀརཔོ་གི་གནོད་པ་ཚུ་ མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ སྤྱིར་བཏང་གི་ ཚོད་བསྲེ་གི་ལོ་ཐོག་ཚུ་ འ་ནི་ནུས་ཤུགས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ནད་འབུཔ་ལུ་ བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ ཡུན་བརྟན་གྱི་ཐབས་བྱུས་ཅིག་སྦེ་ ཁས་བླངས་འབད་ཚུགསཔ་ཨིན། ད་རེས་ཀྱི་ ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་འདི་གིས་ དཀརཔོ་གི་འབུཔ་ཚད་འཛིན་འབད་ནི་དང་ ཚོད་བསྲེ་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ གསར་གཏད་དང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་མཐུན་སྒྲིག་ཡོད་པའི་ ཐབས་ལམ་ཚུ་ གོང་འཕེལ་བཏང་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་འབྱུང་ནི་ཨིན་མས།
འ་ནི་ཞིབ་འཇུག་ནང་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་པའི་ སྤྱིར་བཏང་སྲནམ་གྱི་རིགས་ Giza 3 (Phaseolus vulgaris L. cv. Giza 3) འདི་ བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཅིག་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། གསོ་བའི་སོན་ཚུ་ ཨི་ཇིབ་ལུ་ཡོད་པའི་ སོ་ནམ་ཞིབ་འཚོལ་ལྟེ་བ་དང་ སོ་ནམ་ཞིབ་འཚོལ་ལྟེ་བ་ དེ་ལས་ སོ་ནམ་ཞིབ་འཚོལ་ལྟེ་བ་ཚུ་གིས་ བྱམས་བརྩེ་གི་ཐོག་ལས་ བྱིན་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ S. sclerotiorum ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་ས་གཞི་ནང་ བསྒང་ཡོད་པའི་ གྱིབ་ཤོག་ནང་ སོན་ལྔ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། སོན་བཏབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཉིནམ་༧ལས་༡༠གི་བར་ན་ (DPS) སོན་ཚུ་ ཕྲང་ཏང་ཏ་བཟོ་སྟེ་ ཕོརཔ་རེ་ནང་ འདབ་མ་གཅིག་མཚུངས་སྦེ་ སྐྱེས་མི་ སོན་གཉིས་དང་ འདབ་མ་ཆ་ཚང་རྒྱ་སྐྱེད་འབད་མི་ གསུམ་རྐྱངམ་ཅིག་ བཞག་དགོཔ་ཨིན་པས། དམ་སྦྱིས་ནང་བཙུགས་མི་ སྔོ་ཤིང་ཆ་མཉམ་ལུ་ བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ ཚར་གཅིག་ ཆུ་བླུག་སྟེ་ ཟླཝ་རེ་ནང་ རིགས་སྣ་བྱིན་མི་ལུ་ གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ ཚད་གཞི་དང་འཁྲིལ་ ལུད་བླུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
L-ornithinediamine གི་ཚད་གཞི་ ༥༠༠ mg/L བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ༼(+)-(S)-2,5-diaminopentanoic acid ཟེར་ཡང་སླབ་ཨིན། དེ་ལས་ ཐབས་ཤེས་འདི་ ཆུ་བཏང་ཞིནམ་ལས་ ཤུལ་མའི་བརྟག་དཔྱད་ཚུ་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། མདོར་བསྡུས་ན་ L-ornithine གི་ཚད་གཞི་དྲུག་ (༡༢.༥, ༢༥, ༥༠, ༧༥, ༡༠༠, དང་ ༡༢༥ mg/L) བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ མངལ་སྟོངམ་གྱི་ཆུ་བཙག་འཐུ་འབད་མི་འདི་ ངན་པའི་ཚད་འཛིན་ཅིག་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། ངེས་གཏན་ཚད་འཛིན་ཅིག་སྦེ་ཨིན། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤ་མུའི་སྨན་ “Rizolex-T” འདི་ བརྡ་རྟགས་ལྔ་ནང་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་སྲནམ་གྱི་སྡོང་པོ་དང་ ཕོརཔ་གི་དཔེ་ཚད་ཚུ་ དཀརཔོ་གི་འབུཔ་གི་རྟགས་མཚན་ཚུ་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན། ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ སྔོ་ཤིང་གི་རྒྱུ་ཆ་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ རིགས་སྣ་/རིགས་སྣ་ ༼ཚོང་འབྲེལ་གྱི་རིགས་སྣ་ Giza 3༽ གི་ཐོག་ལས་ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོད་རུང་ གཞན་མི་ཚུ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་ཚུ་ནང་ལས་ ཐོབ་མི་ཚུ་ མ་ཤེས་པའི་རིགས་སྣ་ཚུ་ཨིན་པས། བསྡུ་སྒྲིག་འབད་མི་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ དང་པ་ར་ ཁ་ཐོག་ལུ་ བརྒྱ་ཆ་༠.༥ གི་ སོ་དྲི་ཡམ་ཧའི་པོ་ཀོ་ལོ་རཱའིཊ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ སྐར་མ་༣ གྱི་རིང་ ནད་འབུབ་མེདཔ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ ཆུ་བཙག་འཐུ་འབད་བའི་ ཆུ་གིས་ ཚར་ལེ་ཤ་ཅིག་ བཀྲུ་ཞིནམ་ལས་ ཆུ་ལྷག་ལུས་ཚུ་ བཏོན་བཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ བཙག་འཐུ་འབད་བའི་ ཚགས་མ་ཤོག་གུ་གིས་ སྐམ་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཚུ་ བར་མཚམས་ལས་ ཆུང་ཀུ་སྦེ་བཏོག་སྟེ་ ༼གསོ་བའི་རྩ་ཕྲན་དང་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་རྩ་ཕྲན་ཚུ་གི་བར་ན་༽ ཀེ་བ་གི་ dextrose agar (PDA) བརྒྱུད་ལམ་ནང་ལུ་ འཛུགས་སྐྱོང་འབད་དེ་ ཉིནམ་༥གི་རིང་ལུ་ ཆུ་ཚོད་༡༢ འོད་དང་ ཆུ་ཚོད་༡༢ གནགཔོ་གི་འཁོར་རིམ་ནང་ བཙུགས་ཏེ་ sclerotia གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན། སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོད་མི་དང་ ཡང་ན་ བཙོག་གྲིབ་ཅན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ལས་ ཧམ་འབུཔ་ཚུ་ གཙང་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ mycelial tip གི་ཐབས་ལམ་འདི་ཡང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། ཤ་མུ་འདི་ འགོ་དང་པ་རང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་རྣམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ངོས་འཛིན་འབད་ཡོདཔ་ད་ དེ་ལས་ ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ་གྱི་ཁྱད་རྣམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ S. sclerotiorumཨིནམ་སྦེ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནུག མཐའན་མཇུག་ཁར་ གཙང་སྦྲ་འབད་མི་ སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ཚུ་ག་ར་ Kochགི་བསམ་ཚུལ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྤྱིར་བཏང་སྲནམ་གྱི་སོན་རིགས་ Giza 3 གི་ཐོག་ལུ་ ནད་འབུཔ་བཏོན་ཚུགས་པའི་བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ བཙན་འཛུལ་ཆེ་ཤོས་འབད་མི་ S. sclerotiorum isolate (isolate #3) འདི་ White et al., 1990གིས་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་མི་ནང་ ནང་འཁོད་ཀྱི་ ཡིག་བསྒྱུར་འབད་མི་ spacer (ITS) གི་གོ་རིམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ལྷག་པར་དུ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནུག Baturo-Ciesniewska et al., 2017. མདོར་བསྡུས་ཏེ་ སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ཚུ་ ཀེ་བ་ཌེག་སི་ཊོརསི་བོརཊ་ (PDB) ནང་ལུ་ འཛུགས་སྐྱོང་འབད་དེ་ ཉིནམ་༥ལས་༧གི་བར་ན་ ༢༥ ± ༢ °C ལུ་ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཕང་གཱལ་གྱི་མའི་སི་ལི་ཡམ་འདི་བསྡུ་ཞིནམ་ལས་ ཆུམ་གྱི་བགོ་ལ་ནང་ལས་བརྒྱུད་དེ་ ཚགས་ཞིབ་འབད་དེ་ མངལ་སྟོངམ་གི་ཆུ་གིས་ ཚར་གཉིས་བཀྲུ་ཞིནམ་ལས་ མངལ་སྟོངམ་ཚགས་ཤོག་གི་ཐོག་ལས་ སྐམ་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན། རིགས་མཚན་གྱི་དྲི་ཨེན་ཨེ་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་དྲི་ཨེན་ཨེ་TM ཕང་གཱལ་/ཕྲ་འབུཔ་གི་མི་ནི་རིཔ་ཀིཊ་ལག་ལེན་འཐབ་ཏེ་ སོ་སོ་སྦེ་བཏོན་ཡོདཔ་ཨིན། ༼Kuramae-Izioka, ༡༩༩༧; Atallah et al., ༢༠༢༢, ༢༠༢༤༽ དེ་ལས་ ITS rDNA ལུང་ཕྱོགས་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱི་ གཞི་རྟེན་ཆ་ ITS1/ITS4 ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན། བཙག་འཐུ་འབད་ཡོད་པའི་ པི་སི་ཨར་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ གོ་རིམ་སྒྲིག་ནི་གི་དོན་ལས་ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ITS rDNA གི་གོ་རིམ་འདི་ Sanger གི་གོ་རིམ་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཕྱོགས་གཉིས་ལུ་ གོ་རིམ་སྒྲིག་ནུག དེ་ལས་ བསྡུ་སྒྲིག་འབད་མི་ འདྲི་དཔྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཚུ་ ཇེན་བེངཀ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་སྐྱེ་ལྡན་འཕྲུལ་རིག་བརྡ་དོན་ལྟེ་བ་ ༼ཨེན་སི་བི་ཨའི་, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/༽ གི་གནས་སྡུད་གསརཔ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ག་བསྡུར་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། འདྲི་དཔྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་འདི་ རྡུལ་རྟེན་འཕེལ་འགྱུར་རིགས་མཚན་དབྱེ་དཔྱད་ཐུམ་སྒྲིལ་ནང་ལུ་ ClustalWལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ NCBI GenBank(Supplementary Table S1)ནང་ལས་ གནས་སྡུད་གསརཔ་ཐོབ་མི་ S. sclerotiorumགི་རིགས་མཚན་༢༠དང་གཅིག་ཁར་ ག་བསྡུར་འབད་ནུག(Kumar et al., 20) འཕེལ་འགྱུར་གྱི་དབྱེ་དཔྱད་འདི་ འོས་འབབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དང་ སྤྱིར་བཏང་དུས་ཚོད་ཀྱི་ ཚབ་བཙུགས་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ འབད་ནུག(Nei and Kumar, 2000) ལོག་འབྱུང་འགྱུར་མཐོ་ཤོས་ཡོད་པའི་ཤིང་འདི་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན། ཧུ་རི་སི་ཊིག་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ འགོ་ཐོག་ཤིང་འདི་ ཁྱིམ་ཚང་མཉམ་འབྲེལ་འབད་མི་ (NJ) ཤིང་ (Kumar et al., 2024) དང་ མཐོ་ཤོས་པཱར་སི་མོ་ནི་ (MP) ཤིང་གི་བར་ན་ ལོག་འབྱུང་འགྱུར་མཐོ་དྲགས་ཡོད་མི་ཤིང་གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཨིན། NJ ཤིང་འདི་ སྤྱིར་བཏང་དུས་ཚོད་ལོག་བཏུབ་པའི་དཔེ་ཚད་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྩིས་རྐྱབ་མི་ ཐག་རིང་ཐུང་གི་ཚད་གཞི་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (Nei and Kumar, 2000)
L-ornithine དང་ ཕྲ་འབུཔ་སྨན་ “Rizolex-T” གི་ཕྲ་འབུཔ་འགོག་པའི་ལས་སྣ་འདི་ agar diffusion ཐབས་ལམ་གྱི་ཐོག་ལས་ ཝི་ཊོ་ནང་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཐབས་ལམ། L-ornithine གི་ ཐབས་ཤེས་ འོས་འབབ་ཅན་གྱི་ཚད་གཞི་ (500 mg/L) བླངས་ཏེ་ PDA འཚོ་བཅུད་བརྒྱུད་ལམ་ 10 ml དང་ཅིག་ཁར་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ མཐའ་མའི་ཚད་གཞི་ 12.5 དང་ 25 དེ་ལས་ 50 དང་ 75 དེ་ལས་ 100 དང་ 125 mg/L གི་ཐོག་ལས་ ཐབས་ཤེས་བཟོ་དགོ། ཚད་འཛིན་གྱི་དོན་ལུ་ ཤ་མུའི་སྨན་རྫས་ “Rizolex-T” (2, 4, 6, 8 and 10 mg/L) གི་ཆ་ཚད་ལྔ་དང་ མངལ་སྟོངམ་བཙག་པའི་ཆུ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། བརྒྱུད་ལམ་འདི་ སྒྲིང་སྒྲིང་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ དཀྱུས་ཚད་༤འབད་མི་ Sclerotinia sclerotiorum culture གི་ mycelial plug འདི་ Petri dish གི་སྦུག་ལུ་སྤོ་བཤུད་འབད་དེ་ དྲོད་ཚད་༢༥±༢ ལུ་བཞག་ཞིནམ་ལས་ mycelium གིས་ Petri dish གི་ཚད་འཛིན་འདི་ མ་བཀབ་ཚུན་ཚོད་ བཞག་ཞིནམ་ལས་ ཤ་མུ་གི་འཕེལ་འགྱུར་འདི་ ཐོ་བཀོད་འབད་ནུག སྙོམ་རྩིས་༡ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ S. sclerotiorum གི་ རེ་ཌིལ་ཡར་འཕར་གྱི་ བརྒྱ་ཆའི་བཀག་ཆ་རྩིས་རྐྱབ།
བརྟག་དཔྱད་འདི་ ཚར་གཉིས་བསྐྱར་ལོག་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཚད་འཛིན་/བརྟག་དཔྱད་སྡེ་ཚན་རེ་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་དྲུག་རེ་དང་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་ལུ་ དམ་སྦྱིས་ལྔ་རེ་ ༼དམ་སྦྱིས་རེ་ལུ་ སྔོ་ཤིང་གཉིས་རེ་༽ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་འདི་ འཛོལ་བ་མེདཔ་དང་ བློ་གཏད་ཅན་ དེ་ལས་ བསྐྱར་བཟོ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་ལུ་ ཚར་གཉིས་རེ་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼འཕྲུལ་རིག་གི་འདྲ་དཔེ་གཉིས་༽ དེ་མ་ཚད་ ཕྱེད་ཀ་མཐོ་ཤོས་བཀག་འཛིན་གྱི་ ཆ་ཚད་ (IC50) དང་ IC99 (Prentice, 1976) རྩིས་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ probit regression analysis ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན།
ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ L-ornithine གི་འོས་འབབ་ཚུ་ དབྱེ་ཞིབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ དམ་སྦྱིས་བརྟག་དཔྱད་གཉིས་ རིམ་མཐུན་སྦེ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ དམ་སྦྱིས་ཚུ་ མངལ་སྟོངམ་བཟོ་མི་ འདམ་དང་བྱེམ་གྱི་ས་གཞི་གིས་ བསྒང་ཡོདཔ་དང་ ༼༣:༡༽ དེ་ལས་ གསརཔ་སྦེ་བཟོ་མི་ S. sclerotiorum གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དང་པ་རང་ S. sclerotiorum གི་རིགས་འདི་ ཕྱེད་ཀ་སྦེ་བཏོག་སྟེ་ PDA གུ་བཀལ་ཏེ་ དྲོད་ཚད་༢༥གི་ནང་ལུ་ ཉིནམ་༤གི་རིང་ལུ་ གནག་དུང་དུ་སྦེ་བཞག་སྟེ་ འཕེལ་འགྱུར་འགྱོ་བཅུག་ནུག དེ་ལས་ མཐའ་མ་ལས་ དབྱིབས་མཐོ་ཚད་༥ མི་ལི་མི་ཀྲར་འབད་མི་ ཨ་གར་པ་ལག་༤ བཏོན་ཞིནམ་ལས་ གྲོ་དང་ཆུམ་གྱི་ སླ་བསྲེ་བསྲེ་སྟེ་ གཱ་རམ་༡༠༠ བཙུགས་ཏེ་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་ཏེ་ ཕོཝ་ག་ར་ ༢༥ ± ༢ °C ལུ་ ༡༢ h light/༡༢ h dark daysler cycle for sc 5 གི་དོན་ལུ་ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གཞི་མ་བཙུགས་པའི་ཧེ་མ་ གཅིག་མཚུངས་སྦེ་བཞག་ནི་གི་དོན་ལས་ ཕོརཔ་ག་ར་གི་ནང་དོན་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ནད་འབུཔ་ཚུ་ དུས་རྒྱུན་དུ་ བསྡུ་སྒྲིག་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ དམ་སྦྱིས་རེ་ནང་ དབང་འོག་བཙུགས་མི་ བརྡུངས་རྫས་སླ་བསྲེ་ ༡༠༠ g བླུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྨན་ཁབ་བཙུགས་ཡོད་པའི་ དམ་སྦྱིས་ཚུ་ ཕུངམ་གི་འཕེལ་འགྱུར་ལུ་ ཤུགས་བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ཆུ་བླུགས་ཞིནམ་ལས་ ཉིནམ་༧ གྱི་རིང་ ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ བཞག་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
དེ་ལས་ གི་ཟ་༣ གྱི་སོན་རིགས་༥ དེ་ཅིག་ དམ་སྦྱིས་རེ་ནང་ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། L-ornithine དང་ fungicide Rizolex-T གིས་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་ དམ་སྦྱིས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མངལ་སྟོངམ་བཟོ་མི་ སོན་ཚུ་ འགོ་དང་པ་རང་ ཆུ་ཚོད་༢ ཀྱི་རིང་ ཆུ་ནང་ བླུགས་ཞིནམ་ལས་ མཐའ་མཇུག་ IC99 གི་ཚད་གཞི་ ༢༥༠ mg/L དང་ ༥༠ mg/L དེ་ཅིག་ གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ བཞག་ཞིནམ་ལས་ ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་རིང་ རླུང་ནང་ སྐམ་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ ཚོད་བསྲེ་ཚུ་ ལོག་པའི་ཚད་འཛིན་སྦེ་ མངལ་སྟོངམ་སྦེ་ བཙག་འཐུ་འབད་བའི་ ཆུ་ནང་ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཉིནམ་༡༠ གྱི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་འགོ་དང་པ་མ་བླུགས་པའི་ཧེ་མ་ སོན་ཚུ་ ཕྲང་ཏང་ཏ་བཟོ་སྟེ་ དམ་སྦྱིས་རེ་ནང་ སོན་གཙང་མ་༢ རྐྱངམ་གཅིག་ བཞག་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ S. sclerotiorum གི་ནད་འབུཔ་འདི་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ གོང་འཕེལ་གྱི་གནས་ཚད་གཅིག་ཁར་ ༼ཉིནམ་༡༠༽ སྲནམ་གྱི་སྡོང་པོ་འདི་ མངལ་སྟོངམ་བཟོ་བའི་ scalpel ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ས་གནས་སོ་སོ་གཉིས་ནང་ལུ་ བཏོག་ཞིནམ་ལས་ རྨ་རེ་རེ་ནང་ལུ་ ཧ་ལམ་ 0.5 g དེ་ཅིག་ བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ ནད་འབུབ་གོང་འཕེལ་གྱི་འཆར་གཞི་ནང་ལུ་ རློན་གཤེར་མཐོ་དྲགས་སྦེ་བཙུགས་ནུག ཚད་འཛིན་གྱི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ ཅོག་འཐདཔ་སྦེ་ རྨ་སྐྱོན་བྱུང་ཡོདཔ་དང་ ༼༠.༥ ཇི་༽ མངལ་སྟོངམ་དང་ དབང་དུ་བསྡུ་མ་ཚུགས་པའི་ བརྡུངས་རྫས་སླ་བསྲེ་འདི་ རྨ་སྐྱོན་ནང་ལུ་བཙུགས་ཏེ་ ནད་གཞི་ཐོན་ནི་གི་དོན་ལས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་འདི་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི་དང་ སྨན་བཅོས་སྡེ་ཚན་ཚུ་གི་བར་ན་ རིམ་མཐུན་སྦེ་བཞག་ནི་གི་དོན་ལས་ རློན་གཤེར་མཐོ་དྲགས་སྦེ་བཞག་ཡོདཔ་ཨིན།
སྨན་བཅོས་ཐབས་ལམ་ སྲནམ་གྱི་སོན་ཚུ་ལུ་ L-ornithine (250 mg/l) ཡང་ན་ ཤ་མུའི་སྨན་ Rizolex-T (50 mg/l) གི་ཆུ་ཐིགས་ ༥༠༠ ml བླུགས་ཞིནམ་ལས་ ཉིནམ་༡༠ གྱི་བར་མཚམས་ལུ་ སྨན་བཅོས་འདི་ ཚར་གསུམ་འབད་དགོཔ་ཨིན། སྨན་ཁབ་བཙུགས་ཏེ་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་ ཚད་འཛིན་ཚུ་ལུ་ མངལ་སྟོངམ་བཙག་འཐུ་འབད་མི་ ཆུ་མི་ལི་ཀྲར་༥༠༠ གི་ཐོག་ལས་ ཆུ་བླུགས་ཡོདཔ་ཨིན། སྨན་བཅོས་ཚུ་ག་ར་ ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼༢༥ ± ༢°C, ༧༥ ± ༡% འབྲེལ་བའི་རླན་གཤེར་དང་ འོད་ཀྱི་དུས་ཡུན་ ༨ h འོད་/༡༦ h གནགཔོ་༽ དམ་སྦྱིས་ཆ་མཉམ་ལུ་ བདུན་ཕྲག་གཉིས་རེ་ནང་ ཆུ་བླུགས་ཞིནམ་ལས་ ཟླཝ་རེ་ནང་ འདྲ་མཉམ་གྱི་ NPK ལུད་ ༼༢༠-༢༠-༢༠ དང་ ༣.༦% སཱལ་ཕར་དང་ TE microelements; Zain Seeds, Egypt༽ གི་ཚད་གཞི་ ༣-༤ g/l གི་ཚད་གཞི་ནང་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་དང་ དམིགས་བསལ་གྱི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་གྲོས་འཆར་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ལུད་ཀྱི་ཐོག་ལུ་ ཆུ་བླུགས་ཏེ་ སྨན་བཅོས་འབདཝ་ཨིན། འདི་མེན་པ་ཅིན་ འདབ་མ་རྒས་ཤོས་ཚུ་ སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༧༢གི་རིང་ལུ་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་ལས་ བསྡུ་ལེན་འབད་དེ་ དྲོད་ཚད་-༨༠གི་ས་ཁར་ གསོག་འཇོག་འབད་དེ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ བཞག་ནུག དེ་ལས་ བཞུ་ཁུ་མེན་པའི་ འཚོ་བཅུད་དང་ རིགས་མཚན་གྱི་བརྡ་སྟོན།
བདུན་ཕྲག་རེ་ནང་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་པའི་ཤུལ་ལས་ ཉིནམ་༢༡གི་རིང་ལུ་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་པའི་ཤུལ་ལས་ ༼dpi༽ འཇལ་ཚད་༡ལས་༩གི་བར་ན་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (༢༠༠༦)། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ སྲནམ་གྱི་སྡོང་པོ་དང་ཡན་ལག་ཚུ་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་སའི་ས་སྒོ་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་དེ་ མཆིནམ་གྱི་ནང་འཁོད་དང་ མཆིནམ་གྱི་མཐའ་མར་ རྨ་སྐྱོན་བྱུང་མི་ཚུ་ བལྟ་དགོཔ་ཨིན། དེ་ལས་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་སའི་ས་སྒོ་ལས་ ཐག་རིང་ཤོས་ཅིག་ཚུན་ཚོད་ ནད་གཞི་འདི་གི་ཐག་རིང་ཚད་འཇལ་ཞིནམ་ལས་ ནད་གཞི་འདི་གི་ས་གནས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སྐུགས་༡ལས་༩གི་བར་ན་བྱིན་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཐབས་གཞི་༢ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ འབུཔ་དཀརཔོ་གི་ནད་འབུབ་ཀྱི་ཤུགས་ཚད་འདི་ བརྒྱ་དཔྱ་ལུ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ ནད་གཞི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གུག་ཀྱོག་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས་འདི་ ཐབས་གཞི་འདི་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྩིས་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན།
གང་དུ་ཡི་ = དུས་ཚོད་ཊི་ལུ་ནད་གཞིའི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ ཡི་+༡ = ཤུལ་མའི་དུས་ཚོད་ཏི་+༡ ལུ་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ ཏི་ = འཇལ་ཚད་འགོ་དང་པ་གི་དུས་ཚོད་ (ཉིནམ་ནང་) ཏི་+༡ = ཤུལ་མའི་འཇལ་ཚད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ (ཉིནམ་ནང་) ཨེན་ = དུས་ཚོད་ཀྱི་ས་ཚིགས་ཡང་ན་ བལྟ་རྟོག་ས་ཚིགས་ཀྱི་གྱངས་ཁ་ཡོངས་བསྡོམས། སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་ཆ་མཉམ་ནང་ བདུན་ཕྲག་རེ་ནང་ ཉིནམ་༢༡གི་རིང་ལུ་ ཤིང་གི་མཐོ་ཚད་(cm) དང་ ཤིང་གི་ཡན་ལག་གི་གྱངས་ཁ་ དེ་ལས་ ཤིང་གི་འདབ་མ་གི་གྱངས་ཁ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ སྲནམ་གྱི་ཤིང་གི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཚད་གཞི་ཚུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་ནང་ འདབ་མའི་དཔེ་ཚད་ ༼མགུ་ལས་ འདབ་མ་ཆ་ཚང་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་མི་ གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ༽ ཚུ་ སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཉིནམ་༤༥ ལུ་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼སྨན་བཅོས་མཇུག་གི་ཤུལ་ལས་ ཉིནམ་༡༥ གི་ཤུལ་ལས་༽ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་ལུ་ དམ་སྦྱིས་ལྔ་རེ་ཡོདཔ་ཨིན། ༼དམ་སྦྱིས་རེ་ལུ་ སྔོ་ཤིང་གཉིས་རེ་ཡོདཔ་ཨིན།༽ འོད་ཀྱི་སྦྱོར་སྡེབ་ཀྱི་ཚོས་གཞི་ ༼སྔོ་རྫས་ཨེ་དང་ སྔོ་རྫས་བི་ དེ་ལས་ ཀེ་རོ་ཊི་ནོའིཌ་ཚུ་༽ བཏོན་ནི་གི་དོན་ལས་ བརྡུང་ཡོད་པའི་རྩ་ཕྲན་ ༥༠༠དེ་ཅིག་ བརྒྱ་ཆ་༨༠གི་ཨེ་སི་ཊོན་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གནག་དུང་ནང་ལུ་ དྲོད་ཚད་༤གི་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆུ་ཚོད་༢༤གི་ཤུལ་ལས་ དཔེ་ཚད་ཚུ་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་དེ་ སྔོ་རྫས་ཨེ་དང་ སྔོ་རྫས་བི་ དེ་ལས་ carotenoidགི་ནང་དོན་ཚུ་ ཚོས་གཞི་འཇལ་ནི་གི་དོན་ལས་ UV-160A spectrophotometer (Shimadzu Corporation, Japan) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། རླབས་ཐག་ (A470, A646 དང་ A663 nm) བཅས་ཡིན། མཐའ་མཇུག་ཁར་ Lichtenthaler(སྤྱི་ལོ་༡༩༨༧)གིས་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་མི་ གཤམ་གསལ་གྱི་ཐབས་གཞི་༤ལས་༦གི་བར་ན་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ འོད་ཀྱི་སྦྱོར་སྡེབ་ཀྱི་ཚོས་གཞི་གི་ནང་དོན་ཚུ་ རྩིས་རྐྱབ་ནུག
སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༧༢གི་རིང་ལུ་ འདབ་མ་ཚུ་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་ལས་ བསྡུ་ལེན་འབད་དེ་ hydrogen peroxide (H2O2) དང་ superoxide anion (O2•−) གི་ histochemical localization གི་དོན་ལུ་ བསྡུ་ལེན་འབད་ནུག སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་ལུ་ དམ་སྦྱིས་ལྔ་རེ་ཡོདཔ་ཨིན། ༼དམ་སྦྱིས་རེ་ལུ་ སྔོ་ཤིང་གཉིས་རེ་ཡོདཔ་ཨིན།༽ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ ཐབས་ལམ་འདི་གི་ འཛོལ་བ་མེདཔ་དང་ བློ་གཏད་ཅན་ དེ་ལས་ སྐྱེ་འཕེལ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ འདྲ་མཚུངས་སྦེ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། H2O2 དང་ O2•− འདི་ ༠.༡% ༣,༣′-ཌི་ཡ་མི་ནོ་བྷེན་ཟི་ཌིན་ (DAB; Sigma-Aldrich, Darmstadt, Germany) ཡང་ན་ ནའི་ཊོ་བུལུ་ཊེ་ཊ་ར་ཟོ་ལི་ཡམ་ (NBT; (༢༠༠༤) དང་ཨེ་ཌམ་དང་གཞན་ཡང་། (༡༩༨༩) ལུ་ བསྒྱུར་བཅོས་ཆུང་ཀུ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། H2O2 གི་ histochemical localization གི་དོན་ལུ་ ཤོག་ལེབ་ཚུ་ 10 mM Tris buffer (pH 7.8) ནང་ལུ་ 0.1% DAB དང་ཅིག་ཁར་ གནམ་སྟོང་ནང་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ ཁང་མིག་གི་དྲོད་ཚད་ནང་ལུ་ སྐར་མ་ 60 གི་རིང་ལུ་ བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་ཚུ་ ༠.༡༥% (v/v) TCA ནང་ ༤:༡ (v/v) ཨི་ཐ་ནོལ། དེ་བཟུམ་སྦེ་ བརྡ་རྟགས་ཚུ་ཡང་ 10 mM potassium phosphate buffer (pH 7.8) དང་ཅིག་ཁར་ 0.1 w/v % HBT ཡོད་མི་ O2•− in situ གི་ histochemical localization གི་དོན་ལུ་ བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཤོག་ལེབ་ཚུ་ ཁང་མིག་དྲོད་ཚད་ནང་ སྐར་མ་༢༠ གི་རིང་ འོད་ནང་ བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ གོང་ལུ་བཀོད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ དཀརཔོ་བཟོ་ཞིནམ་ལས་ ཧོནམོ་/དམརཔོ་གི་ ཐིག་ལེ་ཚུ་ མ་ཐོན་ཚུན་ཚོད་ འོད་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མི་ རྒྱ་སྨུག་(H2O2 བརྡ་སྟོན་སྦེ་) ཡང་ན་ ཧོནམ་-དམརཔོ་(O2•− བརྡ་མཚོན་སྦེ་) ཚོས་གཞི་གི་ཤུགས་ཚད་འདི་ པར་རིས་བཟོ་སྦྱོར་གྱི་ཐུམ་སྒྲིལ་ ImageJ གི་ Fiji ཐོན་རིམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ དབྱེ་ཞིབ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (http://fiji.sc; accessed 7 March 2024;
Malondialdehyde (MDA; as a marker of lipid peroxidation) འདི་ Du དང་ Bramlage (༡༩༩༢) གི་ཐབས་ལམ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དུམ་གྲ་ཅིག་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ ཐག་བཅད་ནུག སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་ལས་ འདབ་མ་ཚུ་ ༼མགུ་ལས་ ཆ་ཚང་སྦེ་གོང་འཕེལ་འགྱོ་མི་ འདབ་མ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་༽ སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༧༢ གི་རིང་ལུ་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་ལུ་ དམ་སྦྱིས་ལྔ་རེ་ཡོདཔ་ཨིན། ༼དམ་སྦྱིས་རེ་ལུ་ སྔོ་ཤིང་གཉིས་རེ་༽ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ ཐབས་ལམ་འདི་གི་ འཛོལ་བ་མེདཔ་དང་ བློ་གཏད་ཅན་ དེ་ལས་ སྐྱེ་འཕེལ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ འདྲ་མཚུངས་སྦེ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ ས་གཞི་གི་འདབ་མ་གི་རྩ་ཕྲན་ ༠.༥ g འདི་ MDA བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ བརྒྱ་ཆ་ ༢༠ གི་ ཊི་རི་ཀོ་ལོ་ཨེ་སི་ཊིག་ཨེ་སིཌ་ (TCA; MilliporeSigma, Burlington, MA, USA) དང་གཅིག་ཁར་ བརྒྱ་ཆ་༠.༠༡ གི་ བུ་ཊི་ལེ་ཊེཌ་ཧའི་ཌོ་རོ་སི་ཊོ་ལུའིན་ (BHT; Sigma-Aldrich, St. Louis, MO, USA) ཡོད་མི་ MDA བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཆུ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ MDA གི་ནང་དོན་འདི་ UV-160A spectrophotometer ༼Shimadzu Corporation, Japan༽ ལག་ལེན་འཐབ་ཏེ་ 532 དང་ 600 nm ལུ་ ཐིམ་ཚད་འཇལ་ཞིནམ་ལས་ ཚོས་གཞི་འཇལ་ཞིནམ་ལས་ nmol g−1 FW ཟེར་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
བཞུ་ཁུ་མེན་པའི་ བཞུ་ཁུ་དང་ བཞུ་ཁུ་ཅན་གྱི་སྲོག་རླུང་བཀག་ཐབས་ཀྱི་ འདབ་མ་ཚུ་ ༼མགུ་ལས་ ཆ་ཚང་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་མི་ འདབ་མ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་༽ ཚུ་ སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༧༢ གི་ནང་འཁོད་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་རེ་ལས་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་རེ་ལུ་ དམ་སྦྱིས་ལྔ་རེ་ཡོདཔ་ཨིན། ༼དམ་སྦྱིས་རེ་ལུ་ སྔོ་ཤིང་གཉིས་རེ་ཡོདཔ་ཨིན།༽ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་དཔེ་ཚད་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ འདྲ་མཚུངས་སྦེ་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼འཕྲུལ་རིག་གི་དཔེ་ཚད་གཉིས་༽ འདབ་མ་གཉིས་འདི་ ཁུ་བ་གི་ནཱའི་ཀྲོ་ཇེན་དང་གཅིག་ཁར་ བརྡུང་ཞིནམ་ལས་ བཞུ་ཁུ་དང་བཞུ་ཁུ་མེན་པའི་ བཙོག་རླུང་བཀག་ཐབས་དང་ amino acids ཡོངས་བསྡོམས་ དེ་ལས་ proline གི་ནང་དོན་དང་ རིགས་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ དེ་ལས་ oxalate གི་འབོར་ཚད་ཚུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནུག
བཞུ་ཚུགས་པའི་ཕི་ནོལ་གྱི་ཡོངས་བསྡོམས་འདི་ Folin-Ciocalteu reagent (Sigma-Aldrich, St. Louis, MO, USA) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ Kahkonen དང་གཞན་མི་ཚུ་གིས་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་མི་ ཐབས་ལམ་འདི་ དུམ་གྲ་ཅིག་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ ཐག་བཅད་ཡོདཔ་ཨིན། (༡༩༩༩)། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ ཧ་ལམ་ ༠.༡ g དེ་ཅིག་གི་ འདབ་མ་གི་རྩ་ཕྲན་ ༢༠ ml ༨༠% གི་ methanol གིས་ ཆུ་ཚོད་ ༢༤ གི་རིང་ལུ་ གནག་དུང་དུ་སྦེ་ བཏོན་ཞིནམ་ལས་ ཆུ་འདི་ དབུགས་གཏོང་ལེན་གྱི་ཤུལ་ལས་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེ་ཚད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ ༠.༡ ml དེ་ Folin-Ciocalteu reagent ༠.༥ ml (༡༠%) དང་སླ་བསྲེ་སྟེ་ སྐར་མ་ ༣༠ གི་རིང་ལུ་ བསྒུལ་ཞིནམ་ལས་ སྐར་མ་ ༥ གི་རིང་ལུ་ གནག་དུང་དུ་བཞག་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ བརྒྱ་ཆ་༢༠ གི་ སོ་དྲི་ཡམ་ཀར་བོ་ནེཊ་ཐབས་ཤེས་ (Na2CO3; Al-Gomhoria སྨན་རིགས་དང་སྨན་རིགས་མཁོ་སྤྲོད་ལས་སྡེ་ Cairo, Egypt) གི་ ༠.༥ ml རེ་ དུང་ཅུང་རེ་རེ་ནང་ བླུགས་ཞིནམ་ལས་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཁང་མིག་དྲོད་ཚད་ནང་ གནག་དུང་ནང་ ཆུ་ཚོད་༡ གི་རིང་ལུ་ བཙུགས་བཞག་ནུག། འཕྱེལ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ འགྱུར་ལྡོག་སླ་བསྲེ་གི་ཐིམ་ཚད་འདི་ UV-160A spectrophotometer ༼Shimadzu Corporation, Japan༽ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ༧༦༥ nm ལུ་འཇལ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེ་ཚད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ནང་ལུ་ བཞུ་ཚུགས་པའི་ཕི་ནོལ་གྱི་ཆ་ཚད་འདི་ གཱ་ལིག་ཨེ་སིཌ་ཚད་འཇལ་གྱི་གུག་ཀྱོག་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་དང་ ༼ཕི་ཤར་མཚོན་རིག་ ཧེམ་ཀྲོན་ ཨེན་ཨེཆ་ ཡུ་ཨེསི་ཨེ་༽ ལྗིད་ཚད་གསརཔ་གཱ་རམ་རེ་ལུ་ གཱ་ལིག་ཨེ་སིཌ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ མི་ལི་གཱ་རམ་སྦེ་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ༼mg GAE g-1 fresh weight༽
བསྡོམས་རྩིས་ བཞུ་ཐུབ་པའི་ flavonoid གི་ནང་དོན་འདི་ Djeridane et al གི་ཐབས་ལམ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། (༢༠༠༦) བསྒྱུར་བཅོས་ཅུང་ཟད་བྱས་ཡོད། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ གོང་འཁོད་ཀྱི་ མི་ཐ་ནོལ་གྱི་ ཐོན་ཁུངས་ ༠.༣ ml འདི་ ༥% གི་ ཨེ་ལུ་མི་ནི་ཡམ་ ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ཐབས་ཤེས་ (AlCl3; Fisher Scientific, Hampton, NH, USA) དང་ ༠.༣ ml དང་གཅིག་ཁར་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཤུགས་སྦེ་ བསྒྱིར་ཞིནམ་ལས་ ཁང་མིག་དྲོད་ཚད་ནང་ སྐར་མ་༥ གི་རིང་ལུ་ བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ mssiuml10te ཐབས་ཤེས་འདི་ ཁ་སྐོང་བཀོད་ནུག། ༼Al-Gomhoria སྨན་རིགས་དང་སྨན་བཅོས་མཁོ་ཆས་ Cairo, Egypt༽ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཁང་མིག་དྲོད་ཚད་ནང་ སྐར་མ་༣༠ གི་རིང་ གནག་དུང་ནང་ བཙུགས་བཞག་ནུག། འཕྱེལ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ འགྱུར་ལྡོག་སླ་བསྲེ་གི་ཐིམ་ཚད་འདི་ UV-160A spectrophotometer ༼Shimadzu Corporation, Japan༽ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ༤༣༠ nm ལུ་འཇལ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེ་ཚད་ཀྱི་ བཏོན་ཐངས་ནང་ལུ་ བཞུ་ཚུགས་པའི་ ཕེ་ཝོ་ནོའིཌ་གི་ཆ་ཚད་འདི་ རུ་ཊིན་ཚད་འཇལ་གྱི་གུག་ཀྱོག་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་ ལྗིད་ཚད་གསརཔ་གི་གཱ་རམ་རེ་ལུ་ རུ་ཊིན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ མི་ལི་གཱ་རམ་སྦེ་ བརྡ་སྟོན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼mg RE g-1 fresh weight༽
སྲནམ་གྱི་འདབ་མ་ནང་ལུ་ amino acid གི་གནས་ཚད་ཡོངས་བསྡོམས་འདི་ Yokoyama དང་ Hiramatsu (༢༠༠༣) གིས་གྲོས་འཆར་བཀོད་མི་ཐབས་ལམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ བཟོ་བཅོས་འབད་མི་ ninhydrin reagent ༼Thermo Scientific Chemicals, Waltham, MA, USA༽ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཐག་བཅད་ཡོདཔ་ད་ Sun et al གིས་བཟོ་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (༢༠༠༦)། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ ས་གཞི་གི་རྩ་ཕྲན་ ༠.༡ g pH ༥.༤ བཱ་ཕར་གྱི་ཐོག་ལས་ བཏོན་ཞིནམ་ལས་ 200 μL གི་ནང་ལུ་ ནིན་ཧའི་ཌིན་ 200 μL (2%) དང་ 200 μL གི་ pyridine (10%; Spectrum Chemical, New Brunswick, NJ, USA) དང་ཅིག་ཁར་ འགྱུར་ལྡོག་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། འཇལ་ཚད་ ༥༨༠ nm ལུ་ UV-160A འོད་རླབས་འོད་ཚད་འཇལ་ཆས་ ༼ཤི་མ་ཟུ་ལས་འཛིན་ ཇ་པཱན་༽ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ འཇལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ proline འདི་ Bates ཐབས་ལམ་གྱིས་ ཐག་བཅད་ཡོདཔ་ཨིན། (Bates et al., 1973) ༼ཐར་མོ་མཚོན་རིག་རྫས་ཁམས་རྫས་སྦྱོར་ ཝལ་ཐམ་ཨེམ་ཨེ་ ཡུ་ཨེསི་ཨེ་༽ གི་ཐོག་ལས་ པྲོ་ལིན་འདི་ བཏོན་ཞིནམ་ལས་ དབུགས་གཏོང་ལེན་གྱི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་འདི་ ༠.༥ ཨེམ་ཨེལ་འདི་ འཁྱེག་གི་ཨེ་སི་ཀྲིག་ཨེ་སིཌ་ ༡ ཨེམ་ཨེལ་དང་གཅིག་ཁར་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན། 520 nm ལུ་གོང་འཁོད་བཟུམ་སྦེ་ འོད་རླབས་ཚད་འཇལ་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན། འདབ་མའི་ཐོན་ཁུངས་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ amino acids དང་ proline ཡོངས་བསྡོམས་འདི་ glycine དང་ proline གི་ཚད་འཇལ་གྱི་གུག་ཀྱོག་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ ལྗིད་ཚད་གསརཔ་ mg/g སྦེ་བཀོད་ནུག
འཚོ་བཅུད་ཀྱི་བཞུ་ཁུ་གི་ལས་སྣ་ཚུ་ ཤེས་རྟོགས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཧ་ལམ་ ༥༠༠ མི་ལི་ག་རམ་དེ་ཅིག་ ༥༠ mM Tris buffer (pH ༧.༨) གི་ ༣ ml དང་ ༡ mM EDTA-Na2 (Sigma-Aldrich, St. Louis-MO, Sigma-Aldrich, St. St. Louis, MO, USA) གིས་ བསིལ་དྲོད་ཀྱི་འོག་ལུ་ སྐར་མ་༢༠གི་རིང་ལུ་ ༡༠༠༠༠ × g ལུ་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་དེ་ ༼༤ °C༽ དེ་ལས་ ཆུ་ནང་ལས་ཐོན་མི་ ༼བཞུ་ཁུ་མ་བཙོག་པ་༽ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼El-Nagar et al., 2023; Osman et al., 2023༽ དེ་ལས་ ཀེ་ཊ་ལེ་སི་ (CAT) འདི་ ༠.༡ ཨེམ་ སོ་དྲི་ཡམ་ཕོསི་ཕེཊ་བཱ་ཕར་ (pH ༦.༥; Sigma-Aldrich, St. ༢༠༢༣; ཨོས་མཱན་དང་གཞན་ཡང་།, ༢༠༢༣). Guaiacol ལུ་བརྟེན་པའི་ peroxidase (POX) གི་ བཞུ་ཁུ་གི་ལས་སྣ་འདི་ Harrach et al གི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། (༢༠༠༩)། ༼༢༠༠༨༽ ཆུང་ཆུང་བཟོ་བཅོས་འབད་དེ་ (El-Nagar et al., ༢༠༢༣; Osman et al., ༢༠༢༣) དང་ པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་ཨོག་སི་ཌེསི་ (PPO) གི་ བཞུ་ཁུ་གི་ལས་སྣ་འདི་ ༡༠༠ mM སོ་དྲི་ཡམ་ཕོསི་ཕེཊ་བཱ་ཕར་ (pH༡TCal, μI ༦.༠) གི་ ༢.༢ ml དང་ཅིག་ཁར་ འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་པའི་ཤུལ་ལས་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། པོརཊ་ལེནཌ་ OR ཡུ་ཨེས་ཨེ་) དང་ ༡༢ mM H2O2 གི་ ༡༠༠ μl ཨིན། ཐབས་ལམ་འདི་ (El-Nagar et al., 2023; Osman et al., 2023) ལས་ དུམ་གྲ་ཅིག་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། བརྟག་དཔྱད་འདི་ ཀེ་ཊི་ཀོལ་ཐབས་ཤེས་ ༣ ml ༼Thermo Scientific Chemicals, Waltham, MA, USA༽ ༼༠.༠༡ M༽ དང་ཅིག་ཁར་ འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་པའི་ཤུལ་ལས་ འབད་ཡོདཔ་ཨིན། CAT ལས་སྣ་འདི་ 240 nm (A240) ལུ་ H2O2 གི་བཤིག་ཚད་བལྟ་རྟོག་འབད་དེ་ POX ལས་སྣ་འདི་ 436 nm (A436) ལུ་ ཐིམ་ཚད་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་བལྟ་རྟོག་འབད་དེ་ འཇལ་ཡོདཔ་ཨིན། འོད་རླབས་ཚད་འཇལ་ཆས་ (ཤི་མ་ཟུ་ ཇ་པཱན་)།
དུས་ཚོད་ངོ་མའི་RT-PCR འདི་ འཚོ་བཅུད་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་མཚན་གསུམ་གྱི་ གནས་ཚད་བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ པེ་རོ་སི་སོ་མཱལ་ཀེ་ཊ་ལེསི་ (PvCAT1; GenBank Accession No. KF033307.1) དང་ སུ་པར་ཨོག་སའི་ཌི་ཌིསི་མུ་ཊེསི་ (PvSOD; GenBank Accession No. XM_0686395) Accession No. KY195009.1), སྲནམ་གྱི་འདབ་མ་ནང་ (མགོ་ལས་ ཆ་ཚང་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་མི་ འདབ་མ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་) མཐའ་མའི་སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་ ༧༢ གི་ཤུལ་ལས་ཨིན། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་ཚུ་གི་མཐུན་གྲོས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སིམ་པི་ལི་པི་ ཊོ་ཊལ་ཨར་ཨེན་ཨེ་བཏོན་ནིའི་ཅ་ཆས་ (Cat. No. BSC52S1; BioFlux, Biori Technology, China) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཨར་ཨེན་ཨེ་འདི་ སོ་སོ་སྦེ་བཏོན་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་གི་བཀོད་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ TOP scriptTM cDNA Synthesis Kit ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ cDNA མཉམ་སྦྱོར་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། གོང་འཁོད་ཀྱི་རིགས་མཚན་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་འདི་ ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ཐིག་ཁྲམ་S3ནང་ལུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། PvActin-3 (GenBank accession number: XM_068616709.1) འདི་ ཁྱིམ་བདག་རིགས་མཚན་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ད་ འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རིགས་མཚན་གྱི་བརྡ་སྟོན་འདི་ 2-ΔΔCT ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྩིས་རྐྱབ་ནུག(Livak and Schmittgen, 2001) སྐྱེ་ལྡན་གྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ལུ་ Actin གི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་(སྤྱིར་བཏང་གི་སོན་རིགས་དང་ anthracnose fungus Colletotrichum lindemuthianum) དང་ སྐྱེ་ལྡན་གྱི་གནོན་ཤུགས་(ཐན་སྐམ་དང་ཚྭ་ཁུ་ དེ་ལས་ དྲོད་ཤུགས་དམའ་བ)ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབད་ནུག(Borges et al., 2012)
འགོ་ཐོག་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཟས་བཅུད་ཀྱི་ཟས་བཅུད་ BLAST ལག་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ S. sclerotiorum ནང་ལུ་ oxaloacetate acetylhydrolase (OAH) ཟས་བཅུད་ཀྱི་ silico དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡི། མདོར་བསྡུས་ཏེ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཨེས་པར་ཇི་ལཱསི་ཕི་ཇི་ཡན་སི་སི་སི་བི་ཨེསི་ ༣༡༣.༨༩ ལས་ ཨོ་ཨེ་ཨེཆ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། XP_056833920.1; 316 amino acids) འདི་ S. sclerotiorum ནང་ལུ་ རིགས་མཚུངས་ཟས་བཅུད་ཀྱི་སབ་ཁྲ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ འདྲི་དཔྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཅིག་སྦེ་ཨིན། BLASTp འདི་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ རྒྱལ་ཡོངས་སྐྱེ་ལྡན་འཕྲུལ་རིག་བརྡ་དོན་ལྟེ་བའི་ ཡོངས་འབྲེལ་འཆར་སྒོ་ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/ ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ GenBank ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ S. sclerotiorum genome གི་གནས་སྡུད་ལུ་ གདོང་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ S. sclerotiorum(SsOAH)ལས་ ​​OAHརིགས་མཚན་གྱི་སྔོན་དཔག་དང་ འཕེལ་འགྱུར་གྱི་དབྱེ་དཔྱད་དང་ A.fijiensis CBS 313.89ལས་ AfOAHགི་རིགས་མཚན་ཤིང་དང་ P. lagenaལས་ PlOAHཚུ་ MEGA2TT1དང་JTamura20དང་JTamura11གི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ནུག དཔེ་སྟོན་ (Jones དང་གཞན་མི་ཚུ་ ༡༩༩༢) རིགས་མཚན་གྱི་ཤིང་འདི་ S. sclerotiorum ལས་ སྔོན་དཔག་འབད་མི་ OAH རིགས་མཚན་ཚུ་གི་ ཟས་བཅུད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཚུ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་དེ་ འདྲི་དཔྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཚུ་ བཀག་ཆ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཕྲང་སྒྲིག་འབད་ནི་གི་ལག་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དང་ ཨ་གར་ཝ་ལ་ ༢༠༠༧) བཅས་ཡིན། འདི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ S. sclerotiorumལས་ SsOAHགི་ amino acidགོ་རིམ་འདི་ ClustalWལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ འདྲི་དཔྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་གཅིག་ཁར་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ནུག ཨི་ཨེསི་པི་རིཔ་ཊི་ལག་ཆས་ (ཐོན་རིམ་ ༣.༠; https://ཨིསི་པི་རིཔ་ཊི་.ཨའི་བི་སི་པི་.ཨེཕ་ཨར་/ཨི་ཨེསི་པི་རིཔ་ཊི་/ཨི་ཨེསི་པི་རིཔ་ཊི་/ཟུར་ཐོ་.པི་ཨེཆ་པི་)།
ད་རུང་ S. sclerotiorum SsOAHགི་ས་ཁོངས་དང་ ཉམས་སྲུང་འབད་དེ་ཡོད་མི་ས་ཁོངས་ཚུ་ InterProལག་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བཟའ་ཚང་སོ་སོ་ནང་ལུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། མཐའ་མཇུག་ཁར་ སྔོན་དཔག་འབད་མི་ S. sclerotiorum SsOAH གི་ མཐོང་སྣང་གསུམ་གྱི་ (3D) བཟོ་བཀོད་དཔེ་ཚད་འདི་ ཟས་བཅུད་འདྲ་མཚུངས་/རིགས་མཚུངས་ངོས་འཛིན་འཕྲུལ་ཆས་ (Phyre2 server version 2.0; http://www.sbg.bio.ic.ac.uk/~phyre2/html? ༢༠༡༥) དང་ SWISS-MODEL སར་བར་ (https://swissmodel.expasy.org/) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བདེན་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། སྔོན་དཔག་འབད་མི་ མཐོང་སྣང་གསུམ་གྱི་བཟོ་བཀོད་ (PDB རྩ་སྒྲིག་) འདི་ UCSF-Chimera ཐུམ་སྒྲིལ་ (ཐོན་རིམ་ ༡.༡༥; https://www.cgl.ucsf.edu/chimera/ ) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ འབྲེལ་བ་འཐབ་སྟེ་ མཐོང་སྣང་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (Pettersen et al., 2004).
འབོར་ཚད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ངོ་མའི་འོད་མདངས་PCRའདི་ Sclerotinia sclerotiorumགི་ myceliaནང་ལུ་ oxaloacetate acetylhydrolase(SsOAH; GenBank accession number: XM_001590428.1)གི་གནས་ཚད་གཏན་འབེབས་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་ནུག མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ S. sclerotiorum འདི་ PDBཡོད་པའི་ ཕོཝ་ནང་ལུ་བཙུགས་ཏེ་ གཡོ་འགུལ་འབད་མི་ ཕོཝ་ནང་ལུ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གི་ཤུལ་ལས་ ཁམས་ཕྲན་ཚུ་ L-ornithine དང་ fungicide Rizolex-T གིས་ མཐའ་མཇུག་ IC50 གི་ཚད་གཞི་ ༼ཧ་ལམ་ ༤༠ དང་ ༣.༢ mg/L གོ་རིམ་བཞིན་དུ་༽ སྨན་བཅོས་འབད་ཞིནམ་ལས་ གནས་སྟངས་ཅོག་འཐདཔ་ནང་ ད་རུང་ ཆུ་ཚོད་༢༤ གི་རིང་ འཚོ་སྐྱོང་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྱེལ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ ལམ་སྲོལ་ཚུ་ སྐར་མ་༥གི་རིང་ལུ་ ༢༥༠༠rpm ལུ་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་དེ་ རིགས་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ ༼ཧམ་གྱི་མའི་སི་ལི་ཡམ་༽ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཕང་གཱལ་གྱི་མའི་སི་ལི་ཡམ་འདི་ ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༠ དང་༢༤ དེ་ལས་ ༤༨ དང་ ༧༢ དེ་ལས་ ༩༦ དང་ ༡༢༠ ལུ་ ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ལས་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ད་ དེ་བསྒང་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ རྩ་ཕྲན་ཚུ་གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ འབུཔ་དཀརཔོ་དང་ ཀ་བལ་གྱི་མའི་སི་ལི་ཡམ་ཚུ་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། ཨར་ཨེན་ཨེ་འདི་ ཧམ་གྱི་མའི་སི་ལི་ཡམ་ལས་བཏོན་ཞིནམ་ལས་ གོང་ལས་བཤད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ སི་ཌི་ཨེན་ཨེ་འདི་ མཉམ་སྦྱོར་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། SsOAHགི་དོན་ལུ་ འགོ་ཐོག་རིམ་པ་ཚུ་ ལྷན་ཐབས་ཐིག་ཁྲམ་S3ནང་ལུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། SsActin (GenBank accession number: XM_001589919.1) འདི་ ཁྱིམ་བདག་རིགས་མཚན་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ད་ རིགས་མཚན་གྱི་བརྡ་སྟོན་འདི་ 2-ΔΔCT ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྩིས་རྐྱབ་ནུག(Livak and Schmittgen, 2001)
Oxalic acid འདི་ ཀེ་བ་ dextrose broth (PDB) དང་ སྔོ་ཤིང་གི་དཔེ་ཚད་ནང་ལུ་ ཧམ་འབུའི་ནད་འབུཔ་ Sclerotinia sclerotiorum ཡོད་པའི་ Xu དང་ Zhang (༢༠༠༠) གི་ཐབས་ལམ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དུམ་གྲ་ཅིག་ བཟོ་བཅོས་འབད་དེ་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ S. sclerotiorum འདི་ PDBཡོད་པའི་ ཕོརཔ་ནང་ལུ་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ འཕྱེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ འཚོ་བཅུད་བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྱེལ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ ཕང་གཱལ་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ འགོ་དང་པ་རང་ Whatman #1 ཚགས་མ་ཤོག་གུ་བརྒྱུད་དེ་ ཚགས་ཞིནམ་ལས་ སྐར་མ་༥གི་རིང་ལུ་ 2500 rpm ལུ་ ལྷག་ལུས་མའི་སི་ལི་ཡམ་བཏོན་བཏང་ནི་གི་དོན་ལས་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཆུ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ཆུ་འདི་བསྡུ་གསོག་འབད་དེ་ དྲོད་ཚད་༤གི་ནང་ལུ་ བསག་བཞག་སྟེ་ oxalateགི་འབོར་ཚད་འདི་ ལྷག་པར་དུ་ གཏན་འབེབས་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ཨིན་མས། ཤིང་སྣའི་དཔེ་ཚད་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཤིང་སྣ་གི་རྩ་ཕྲན་ཆ་ཤས་ཚུ་ ཧ་ལམ་ ༠.༡ g དེ་ཅིག་ ཆུ་བཙག་འཐུ་འབད་དེ་ ཚར་གསུམ་བཏོན་ཡོདཔ་ཨིན། ༼ཚར་རེ་ལུ་ མི་ལི་ཊར་༢ རེ་༽ དེ་ལས་ དཔེ་ཚད་ཚུ་ སྐར་མ་༥ གི་རིང་ལུ་ ༢༥༠༠ rpm ལུ་ དབུགས་གཏོང་ལེན་འབད་ཞིནམ་ལས་ ཆུ་འདི་ Whatman No. 1 ཚགས་ཤོག་བརྒྱུད་དེ་ སྐམ་སྦེ་ཚགས་ཞིནམ་ལས་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
oxalic acid གི་འབོར་ཚད་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ འགྱུར་ལྡོག་སླ་བསྲེ་འདི་ གཤམ་གསལ་གྱི་གོ་རིམ་ནང་ལུ་ ཤེལ་གྱི་བཀག་བཞག་མི་དུང་ཅུང་ནང་ལུ་ དཔེ་ཚད་༠.༢ ml ༼ཡང་ན་ PDB ལམ་སྲོལ་གྱི་ཚགས་མ་ཡང་ན་ oxalic acid standard solution༽ དང་ bromophenol blue 0.11 ml ༼BPB, 1 mM; Fisher Chemical, Pittsburg, USA9h༽ ༼H2SO4; Al-Gomhoria སྨན་རིགས་དང་སྨན་རིགས་མཁོ་ཆས་ Cairo, Egypt༽ དང་ 0.176 ml 100 mM པོ་ཊ་སི་ཡམ་ཌའི་ཁོ་རོ་མེཊ་ (K2Cr2O7; TCI chemicals, Portland, OR, USA) དང་། °C ཆུ་ཁོལ་ནང་། སྐར་མ་ ༡༠ གི་ཤུལ་ལས་ འགྱུར་ལྡོག་འདི་ ༠.༥ ml གི་ སོ་དྲི་ཡམ་ཧའི་ཌོ་ཨོག་སའིཌ་ ཐབས་ཤེས་ (NaOH; ༠.༧༥ M) བླུགས་ཏེ་ བཀག་བཞག་ནུག། འགྱུར་ལྡོག་སླ་བསྲེ་གི་འཐེན་ཤུགས་ (A600) འདི་ UV-160 spectrophotometer ༼Shimadzu Corporation, Japan༽ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ༦༠༠ nm ལུ་འཇལ་ཡོདཔ་ཨིན། PDB དང་ བཙག་འཐུ་འབད་བའི་ཆུ་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཚགས་མ་དང་ སྔོ་ཤིང་གི་དཔེ་ཚད་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན། ལམ་སྲོལ་གྱི་ཚགས་རྫས་ནང་ལུ་ oxalic acid གི་ཆ་ཚད་འདི་ PDB བརྒྱུད་ལམ་གྱི་མི་ལི་ལི་ཀྲར་རེ་ལུ་ oxalic acid གི་ཆ་ཚད་ micrograms དང་ འདབ་མ་ནང་ལས་ ལྗིད་ཚད་གསརཔ་གི་ནང་ལུ་ oxalic acid གི་ཆ་ཚད་འདི་ curvetham acid calibration ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཐག་བཏོགཔ་ཨིན་མས། MA, ཡུ་ཨེས་ཨེ་).
ཞིབ་འཇུག་འདི་གི་སྐབས་ལུ་ བརྟག་དཔྱད་ཚུ་ག་ར་ རིམ་བྲལ་མེད་པའི་བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ བཟོ་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་ཚུ་ འདྲ་མཚུངས་སྦེ་དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ༼འཕྲུལ་རིག་གི་འདྲ་དཔེ་གཉིས་༽ འཕྲུལ་རིག་གི་འདྲ་དཔེ་འདི་ བརྟག་དཔྱད་ཅོག་འཐདཔ་གི་ སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་ནུས་པ་བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ འདྲ་དཔེ་རྫུས་མ་ཚུ་ བཀག་ཐབས་ལུ་ རྩིས་དཔྱད་ཀྱི་དབྱེ་དཔྱད་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་མ་བཏུབ་པས། གནས་སྡུད་ཚུ་ ཁྱད་པར་དབྱེ་དཔྱད་ (ANOVA) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གནས་སྡུད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ད་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ Tukey-Kramer དྲང་བདེན་གྱི་ ཁྱད་པར་གལ་ཅན་ (HSD) བརྟག་དཔྱད་ (p ≤ 0.05) ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཝི་ཊོ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་དོན་ལུ་ IC50 དང་ IC99 གི་གནས་གོང་ཚུ་ པོརོ་བིཊ་དཔེ་ཚད་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྩིས་རྐྱབ་ཡོདཔ་དང་ བློ་གཏད་བར་མཚམས་བརྒྱ་ཆ་༩༥ རྩིས་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཨི་ཇིབ་ཀྱི་ ཨེལ་གྷ་བི་ཡ་ མངའ་སྡེ་ནང་ སོ་ནམ་ཞིང་ལམ་སོ་སོ་ཚུ་ནང་ལས་ བསྡོམས་ཀྱིས་ སོ་སོ་སྦེ་ བཞག་མི་༤ བསྡུ་ལེན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། PDAབརྒྱུད་ལམ་ནང་ལུ་ སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ཆ་མཉམ་གྱིས་ དཀརཔོ་སྦེ་ཐོན་མི་འདི་ མགྱོགས་པ་རང་ ཀ་བལ་དཀརཔོ་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ དེ་ལས་ དཀརཔོ་དང་ ཡང་ན་ རྒྱ་སྨུག་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། Sclerotia འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ མཐུག་དྲགས་དང་ ནགཔོ་ སྒོར་སྒོར་ཡང་ན་ དབྱིབས་མ་འདྲཝ་ རིང་ཚད་ ༥.༢ ལས་ ༧.༧ དང་ དཀྱུས་ཚད་ ༣.༤ ལས་ ༥.༣ ཚུན་ ཡོདཔ་ཨིན། མ་གཞི་ རང་རྐྱང་བཞི་གིས་ ཉིནམ་༡༠ལས་༡༢གི་བར་ན་ དྲོད་ཚད་༢༥±༢ °Cལུ་ འཕྱེལ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་མཐའ་མར་ sclerotiaགི་རྣམ་པ་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ sclerotiaགི་གྱངས་ཁ་འདི་ ཁྱད་པར་སྦོམ་སྦེ་རང་ཡོདཔ་ཨིན་མས།(P <0.001) 1.53 sclerotia ཤོག་ལེབ་རེ་ལུ་; པར་རིས་ ༡C)། དེ་བཟུམ་སྦེ་ སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ #3 གིས་ PDB ནང་ལུ་ གཞན་མི་སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ལུ་ oxalic acid མང་སུ་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། (3.33 ± 0.49 μg.mL−1; Fig. 1D) སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ #3གིས་ phytopathogenic fungi Sclerotinia sclerotiorum གི་ ཁྱད་ཆོས་དང་ ཕྲ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་སྟོན་ནུག དཔེར་ན་ PDAནང་ལུ་ རང་རྐྱང་སྦེ་ཡོད་མི་ཨང་༣པ་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་འཕེལ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ དཀརཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ དཀརཔོ་དང་ ཡང་ན་ སེརཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ད་ དཀྱུས་ཚད་༩གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ ཉིནམ་༦ལས་༧གི་བར་ན་ དྲོད་ཚད་༢༥±༢ལུ་དགོཔ་ཨིན་མས། གོང་འཁོད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་རིག་པ་དང་ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ #3 འདི་ Sclerotinia sclerotiorum ཟེར་ངོས་འཛིན་འབད་ནུག
པར་རིས་ ༡ པ། སྤྱིར་བཏང་འབྲུ་རིགས་ལས་ སོ་སོ་སྦེ་བཏོན་མི་ S. sclerotiorum གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ ནད་འབུབ་འབྱུང་ཚུལ། (ཀ) PDA བརྒྱུད་ལམ་ནང་ལུ་ S. sclerotiorum བཞི་གི་ mycelial འཕེལ་འགྱུར་དང་ (ཁ) S. sclerotiorum སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་བཞི་གི་ sclerotia (ག) sclerotia གི་གྱངས་ཁ་ (ཤོག་ལེབ་རེ་ལུ་) (D) PDB བརྒྱུད་ལམ་ནང་ལུ་ oxalic acid secretion (μg.mL−1) དང་ (ང) ནད་གཞི་གི་ནད་གཞི་གི་གྱངས་ཁ་ (μg.mL−1) ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་འོག་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཚོད་བསྲེ་གི་རིགས་ Giza 3 འདི་ འཕྱེལ་འགྱོ་ཚུགས། གནས་གོང་ཚུ་གིས་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་ལྔ་གི་ སྤྱིར་སྙོམས་ ± SD ངོས་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། (n = 5) ཡི་གུ་སོ་སོ་ཚུ་གིས་ སྨན་བཅོས་ཚུ་གི་བར་ན་ གནས་སྡུད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོནམ་ཨིན། (p < 0.05) (F–H) སྤྱིར་བཏང་གི་ འབུཔ་དཀརཔོ་གི་རྟགས་མཚན་ཚུ་ ས་ཁར་ཡོད་པའི་ སྡོང་པོ་དང་ སི་ལིཀ་ཚུ་གུར་ གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ ཉིནམ་༡༠ གྱི་ཤུལ་ལས་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་པའི་ཤུལ་ལས་ སོ་སོ་སྦེ་བཞག་མི་ #3 (dpi) དང་ཅིག་ཁར་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། (I) ནང་འཁོད་ཡིག་བསྒྱུར་འབད་ཡོད་པའི་བར་སྟོང་ (ITS) ལུང་ཕྱོགས་ S. sclerotiorum isolate #3 གི་འཕེལ་འགྱུར་དབྱེ་དཔྱད་འདི་ མཐོ་ཤོས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཐབས་ལམ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྐྱེ་ལྡན་འཕྲུལ་རིག་བརྡ་དོན་ལྟེ་བའི་ (NCBI) གནས་སྡུད་གཞི་རྟེན་ (https.govwm.) ལས་ཐོབ་མི་ ཁུངས་གཏུག་སོ་སོ་/རིགས་མཚན་༢༠ དང་ཅིག་ཁར་ ག་བསྡུར་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཀླད་ཀོར་གྲལ་ཐིག་ཚུ་གི་ལྟག་ལུ་ཡོད་པའི་ཨང་གྲངས་ཚུ་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་ཁྱབ་ཚད་ (%) སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ ཀླད་ཀོར་གྲལ་ཐིག་ཚུ་གི་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ཨང་གྲངས་ཚུ་གིས་ ཡན་ལག་གི་རིང་ཚད་སྟོནམ་ཨིན།
ད་རུང་ ནད་འབུཔ་འདི་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ ཐོབ་མི་ S. sclerotiorum isolates བཞི་འདི་ ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ སྲནམ་གྱི་རིགས་ Giza 3 འདི་ སྨན་ཁབ་བཙུགས་ནི་གི་དོན་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ Koch གི་བསམ་ཚུལ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཨིན་མས། མ་གཞི་ ཕང་གཱལ་གྱི་ སོ་སོ་སྦེ་ ཐོབ་མི་ཚུ་ག་ར་ ནད་འབུབ་བཟོ་ཚུགསཔ་ལས་ སྲནམ་ལྗང་ཁུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཚུགསཔ་ཨིན་རུང་ (cv. Giza 3) ས་གཞི་གུ་ཡོད་པའི་ ཆ་ཤས་ཚུ་ག་ར་ནང་ དཀརཔོ་གི་འབུཔ་གི་རྟགས་མཚན་ཚུ་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རང་དབང་ཅན་གྱི་བརྟག་དཔྱད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལུ་ དྲག་རྒོལ་ཅན་གྱི་སོ་སོ་སྦེ་བཞག་ནི། ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཉིནམ་༧ དང་༡༤ དེ་ལས་ ༢༡ གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ནད་གཞི་འདི་གི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་འདི་ Isolate 3 ལུ་ཡོདཔ་ཨིན།
བཙན་འཛུལ་ཅན་གྱི་S. sclerotiorum isolate #3 གི་ངོས་འཛིན་འདི་ ནང་འཁོད་ཀྱི་ཡིག་བསྒྱུར་འབད་མི་ spacer (ITS) གོ་རིམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ལྷག་པར་དུ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། རང་རྐྱང་ #3 དང་ 20 གི་བར་ནའི་ Phylogenetic དབྱེ་དཔྱད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ འདྲ་མཚུངས་མཐོ་དྲགས་སྦེ་མཐོང་ནུག (>99%) དྲན་འཛིན་འབད་དགོཔ་འདི་ S. sclerotiorum isolate #3 (533 bp) དང་ རྒྱ་ནག་གི་ S. sclerotiorum isolate LPM36 དང་ རྒྱ་ནག་གི་ S. OR206374.1; 548 bp), འདི་གིས་ violet (Matthiola incana) གི་རྩ་བ་རུལ་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཚུ་ག་ར་ ཤིང་སྡོང་གི་མགུ་ཏོ་ཁར་ སོ་སོ་སྦེ་སྡེ་ཚན་བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། (པར་རིས་ ༡I) གོ་རིམ་གསརཔ་འདི་ NCBI གི་གནས་སྡུད་གཞི་རྟེན་ནང་ བཙུགས་ཏེ་ “Sclerotinia sclerotiorum – isolate YN-25” ཟེར་ མིང་བཏགས་ཡོདཔ་ཨིན། མཐོང་ཐུབ་པ་ནི་ isolate 3 འདི་ བཙན་འཛུལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ isolate ཡིན། དེ་འབདཝ་ལས་ འ་ནི་སོ་སོ་འདི་ ཤུལ་མའི་བརྟག་དཔྱད་ཚུ་ག་རའི་ནང་ལུ་ ཞིབ་འཇུག་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཕྲ་འབུཔ་བཀག་ཐབས་ཀྱི་ནུས་པ་འདི་ ཌི་ཡ་མིན་ཨེལ་-ཨོར་ནི་ཐིན་ (Sigma-Aldrich, Darmstadt, Germany) གི་ཚད་གཞི་སོ་སོ་ནང་ (༡༢.༥, ༢༥, ༥༠, ༧༥, ༡༠༠ དང་ ༡༢༥ mg/L) S. L-ornithine གིས་ ཕྲ་འབུཔ་བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ནུས་པ་ཡོདཔ་ལས་ རིམ་གྱི་སྦེ་ S. sclerotiorum hyphae གི་འཕེལ་འགྱུར་འདི་ སྨན་ཁབ་ལུ་བརྟེན་པའི་ཐོག་ལས་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིན་མས། བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཆ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ (125 mg/L) ནང་ L-ornithine གིས་ mycelial འཕེལ་རྒྱས་འགོག་པའི་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་སྟོན་ཡོད། (10 mg/L), ཕན་ནུས་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་པའི་རྟགས་སྟོན།
པར་རིས་ ༢ པ། ཕྲ་འབུཔ་བཀག་ཐབས་ཀྱི་ L-ornithine གིས་ Sclerotinia sclerotiorum ལུ་འགོག་པའི་ ཕྲ་འབུཔ་འགོག་པའི་ལས་སྣ། (ཀ) ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤ་མུའི་སྨན་ Rizolex-T (10 mg/L) དང་མཉམ་དུ་ S. sclerotiorum ལུ་འགོག་པའི་ L-ornithine གི་ཚད་གཞི་སོ་སོའི་ཕྲ་འབུཔ་འགོག་པའི་ལས་སྣ་ག་བསྡུར། (B, C) L-ornithine (12.5, 25, 50, 75, 100 and 125 mg/L) ཡང་ན་ Rizolex-T (2, 4, 6, 8/10) གི་ཚད་གཞི་སོ་སོ་དང་མཉམ་དུ་སྨན་བཅོས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ S. sclerotiorum mycelial འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགོག་ཐབས་ཚད་གཞི་ (%) ཡིན། གནས་གོང་ཚུ་གིས་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་ལྔ་གི་ སྤྱིར་སྙོམས་ ± SD ངོས་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། (n = 5) ཡི་གུ་སོ་སོ་ཚུ་གིས་ སྨན་བཅོས་ཚུ་གི་བར་ན་ རྩིས་དཔྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོནམ་ཨིན། (p < 0.05) (D, E) L-ornithine དང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤ་མུ་སྨན་ Rizolex-T གི་ Probit དཔེ་ཚད་ཀྱི་ འགྱུར་ལྡོག་དབྱེ་དཔྱད། ཕོར་བིཊ་དཔེ་ཚད་ཀྱི་ འགྱུར་ལྡོག་ཐིག་འདི་ ཐིག་ཧོནམ་སྦེ་སྟོན་ཡོདཔ་དང་ བློ་གཏད་བར་མཚམས་ (བརྒྱ་ཆ་༩༥) འདི་ ཐིག་དམརཔོ་སྦེ་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན།
དེ་མ་ཚད་ probit regression དབྱེ་དཔྱད་འབད་དེ་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ ཐིག་ཁྲམ་ཚུ་ ཐིག་ཁྲམ་༡ དང་ པར་རིས་༢D,E ནང་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན། མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ ངོས་ལེན་འབད་བཏུབ་པའི་ གྱེན་ཐུར་གྱི་གནས་གོང་ (y = 2.92x − 4.67) དང་ འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་གནས་སྡུད་ (Cox & Snell R2 = 0.3709, Nagelkerke R2 = 0.4998 དང་ p < 0.0001; པར་རིས་ 2D) གིས་ L-ornithine གིས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ནུས་པ་ཡར་དྲག་བཏང་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། ཤ་མུའི་སྨན་རྫས་རི་ཟོ་ལེགསི་-ཊི་ (y = ༡.༩༦x − ༠.༩༩, ཀོགས་དང་སི་ནེལ་ R2 = ༠.༡༢༤༢, ན་གེལ་ཀར་ཀེ་ R2 = ༠.༡༧༠༨ དང་ p < ༠.༠༠༠༡) (ཐིག་ཁྲམ་༡)།
ཐིག་ཁྲམ་ ༡ ཕྱེད་ཀ་མཐོ་ཤོས་བཀག་འགོག་ཚད་གཞི་ (IC50) དང་ IC99 (mg/l) གི་ L-ornithine དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤ་མུའི་སྨན་ “Rizolex-T” གི་ S.
སྤྱིར་བཏང་ལུ་ L-ornithine (250 mg/L) གིས་ སྨན་བཅོས་མ་འབད་བའི་ S. sclerotiorum ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་ སྤྱིར་བཏང་སྲནམ་གྱི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ནང་ དཀརཔོ་གི་འབུཔ་གི་གོང་འཕེལ་དང་ ཚབས་ཆེ་ཆུང་འདི་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་ནུག (ཚད་འཛིན་; པར་རིས་ ༣ཀ) མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ སྨན་བཅོས་མ་འབད་བའི་ ནད་འབུབ་ཚད་འཛིན་གྱི་ སྔོ་ཤིང་ཚུ་གི་ ནད་གཞི་གི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་འདི་ རིམ་གྱི་སྦེ་ ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ཡོད་རུང་ (༥༢.༦༧ ± ༡.༥༣, ༨༣.༢༡ ± ༢.༦༡, དང་ ༩༢.༣༣ ± ༣.༠༦%), L-ornithine གིས་ བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ ནད་གཞི་གི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་འདི་ མངོན་གསལ་ཅན་སྦེ་ མར་ཕབ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (%) ±.༠ ± ༨.༥, ༨.༩. 1.00, དང་ 26.36 ± 3.07) སྨན་བཅོས་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་གྲངས་ ༧ དང་ ༡༤ དེ་ལས་ ༢༡ ནང་ (dpt) གོ་རིམ་བཞིན་ (པར་རིས་ ༣ཀ) ཡིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ S. sclerotiorum ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ སྲནམ་གྱི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ 250 mg/L L-ornithine གིས་སྨན་བཅོས་འབད་བའི་སྐབས་ ནད་གཞི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གུག་ཀྱོག་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས་འདི་ སྨན་བཅོས་མ་འབད་བའི་ཚད་འཛིན་ནང་ 1274.33 ± 33.13 ལས་ 281.03 ± 7.95 གི་ཚད་གཞི་ལས་ མར་ཕབ་འགྱོ་སྟེ་ མར་ཕབ་འགྱོ་ཡོདཔ་ཨིན། རི་ཟོ་ལེགསི་-ཊི་ཕང་སི་ཌི་ (༡༨༣.༦༡ ± ༧.༧༡; པར་རིས་ ༣ ཁ)། བརྟག་དཔྱད་གཉིས་པའི་ནང་ དེ་བཟུམ་གྱི་ འགྲོས་འདི་ མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན།
པར་རིས་ ༣ པ། ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ Sclerotinia sclerotiorum གིས་ སྤྱིར་བཏང་སྲནམ་དཀརཔོ་རུལ་འགྱོ་མི་ལུ་ L-ornithine གི་ཕྱི་ཁའི་ལག་ལེན་གྱི་ ཕན་གནོད། (ཀ) 250 mg/L L-ornithine གིས་སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་སྲནམ་གྱི་དཀརཔོ་གི་ནད་གཞི་འཕེལ་རིམ་གྱི་གུག་ཀྱོག། (ཁ) L-ornithine གིས་སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་སྲནམ་གྱི་ དཀརཔོ་གི་ནད་གཞི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གུག་ཀྱོག་ (AUDPC) གི་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས། གནས་གོང་ཚུ་གིས་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་ལྔ་གི་ སྤྱིར་སྙོམས་ ± SD ངོས་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། (n = 5) ཡི་གུ་སོ་སོ་ཚུ་གིས་ སྨན་བཅོས་ཚུ་གི་བར་ན་ གནས་སྡུད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོནམ་ཨིན། (p < 0.05)
ཕྱི་རོལ་གྱི་ཐོག་ལས་ 250 mg/L L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ ཉིནམ་༤༢ གི་ཤུལ་ལས་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ སྔོ་ཤིང་གི་མཐོ་ཚད་ (པར་རིས་ ༤ཀ) དང་ སྔོ་ཤིང་རེ་ལུ་ ཡན་ལག་གི་གྱངས་ཁ་ (པར་རིས་ ༤ ཁ) དེ་ལས་ སྔོ་ཤིང་རེ་ལུ་ འདབ་མ་གི་གྱངས་ཁ་ (པར་རིས་ ༤ ཅ) ཡར་སེང་འགྱོ་ནུག། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤ་མུ་སྨན་ Rizolex-T (50 mg/L) གིས་ ཟས་བཅུད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཚུ་ག་ར་ལུ་ ཕན་གནོད་སྦོམ་སྦེ་རང་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྨན་བཅོས་མ་འབད་བའི་ཚད་འཛིན་དང་ཕྱདཔ་ད་ལུ་ 250 mg/L L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ ཕན་གནོད་སྦོམ་ཤོས་གཉིས་པ་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ L-ornithine སྨན་བཅོས་འདི་གིས་ འོད་ཀྱི་སྦྱོར་སྡེབ་ཀྱི་ཚོས་གཞི་ chlorophyll a (Fig. 4D) དང་ chlorophyll b (Fig. 4E) གི་ནང་དོན་ལུ་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ནུས་པ་མེད་རུང་ ཀེ་རོ་ཊི་ནོའིཌ་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་ནང་དོན་ (0.56 ± 0.03 mg/g fr wt) དང་ ལོག་པའི་ཚད་འཛིན་ (0g.0g.) དང་ཕྱདཔ་ད་ དུམ་གྲ་ཅིག་ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། ངེས་གཏན་ཚོད་འཛིན་ (༠.༤༦ ± ༠.༠༢ mg/g fr wt; པར་རིས་ ༤F)། སྤྱིར་བཏང་ལུ་ འ་ནི་གྲུབ་འབྲས་ཚུ་གིས་ L-ornithine འདི་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་ ཚོད་བསྲེ་ཚུ་ལུ་ phytotoxic མེན་ཟེར་སྟོནམ་ཨིནམ་མ་ཚད་ དེ་ཚུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་ནི་ལུ་ཡང་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས།
པར་རིས་༤ པ། ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ Sclerotinia sclerotiorum ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ སྲནམ་གྱི་འདབ་མ་ཚུ་གི་ འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ འོད་ཀྱི་སྦྱོར་སྡེབ་ཚོས་གཞི་ཚུ་ལུ་ exogenous L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ ཕན་གནོད། (ཀ) སྔོ་ཤིང་གི་མཐོ་ཚད་ (cm) དང་ (ཁ) སྔོ་ཤིང་རེ་ལུ་ ཡན་ལག་གི་གྱངས་ཁ་ (ག) སྔོ་ཤིང་གི་འདབ་མ་གི་གྱངས་ཁ་ (ང) སྔོ་རྫས་ a གི་ནང་དོན་ (mg g-1 fr wt) དང་ (ང) སྔོ་རྫས་ b གི་ནང་དོན་ (mg g-1 fr wt) དང་ (F) ཀེ་རོ་ཊི་ནོའིཌ་གི་ནང་དོན་ཡོངས་བསྡོམས་ (mg g-1 fr) ཚུ་ཨིན། གནས་གོང་ཚུ་ སྐྱེ་ལྡན་རིག་པའི་འདྲ་དཔེ་ལྔ་གི་ སྤྱིར་སྙོམས་ ± SD ཨིན། (n = 5) ཡི་གུ་སོ་སོ་ཚུ་གིས་ སྨན་བཅོས་ཚུ་གི་བར་ན་ གནས་སྡུད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོནམ་ཨིན། (p < 0.05)
འཚོ་བཅུད་ཀྱི་རིགས་སྣ་ (ROS; hydrogen peroxide [H2O2] དང་ རང་དབང་གི་རྡུལ་ཕྲན་ (superoxide anions [O2•−]) གིས་ L-ornithine (250 mg/L) གིས་ H-ornithine (250 mg/L) བསྡུ་གསོག་འབད་མི་འདི་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་ གསལ་སྟོན་འབད་ནུག nmol.g−1 FW; པར་རིས་ ༥A) དང་ O2•− (32.69 ± 8.56 nmol.g−1 FW; པར་རིས་ ༥B) སྨན་བཅོས་མ་འབད་བའི་ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་རྩི་ཤིང་གཉིས་ཆ་རའི་བསྡུ་གསོག་དང་བསྡུར་ན། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤ་མུའི་སྨན་ Rizolex-T (༡༧༠.༡༢ ± ༩.༥༠ དང་ ༡༥༧.༠༠ ± ༧.༨༡ nmol.g−1 fr wt, གོ་རིམ་བཞིན) གི་ mg/L ཆུ་ཚོད་ ༧༢ ལུ། hpt འོག་ལུ་ H2O2 དང་ O2•− མཐོ་དྲགས་བསྡུ་རུབ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (པར་རིས་ ༥A, B) དེ་བཟུམ་སྦེ་ TCA ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ malondialdehyde (MDA) བརྟག་དཔྱད་འབད་བའི་སྐབས་ S. sclerotiorum གིས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ སྲནམ་གྱི་ཤིང་སྣ་ཚུ་གིས་ འདབ་མ་ནང་ MDA (113.48 ± 10.02 nmol.g fr wt) མཐོ་དྲགས་སྦེ་ བསྡུ་གསོག་འབད་ཡོདཔ་སྦེ་ མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན། (པར་རིས་ ༥C) ཨིན་རུང་ L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ སྨན་བཅོས་འབད་མི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ནང་ MDAགི་ཚད་གཞི་མར་ཕབ་འགྱོ་མི་ལས་བརྟེན་ཏེ་ lipid peroxidationའདི་ མར་ཕབ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས།(33.08 ± 4.00 nmol.g fr wt)
པར་རིས་༥པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་L-ornithine ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ ནག་ཚལ་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ནད་འབུབ་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༧༢གི་རིང་ལུ་ S. sclerotiorum གིས་ ནད་འབུབ་ཐོབ་མི་ སྲནམ་གྱི་འདབ་མ་ནང་ལུ་ བཙོག་པ་གི་གནོན་ཤུགས་དང་ བཞུ་ཁུ་མེན་པའི་ བཙོག་པ་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཐབས་ལམ་ཚུ་ལུ་ ཕན་གནོད། (ཀ) ཧའི་ཌོ་ཇེན་པེ་རོ་ཨོག་སའིཌ་ (H2O2; nmol g−1 FW) ༧༢ hpt ལུ། (ཁ) སུ་པར་ཨོག་སའི་ཌི་ཨེ་ནིའོན་ (O2•−; nmol g−1 FW) ༧༢ hpt ལུ། (ག) མ་ལོན་ཌི་ཨཱལ་ཌི་ཧའི་ཌི་ (MDA; nmol g−1 FW) ༧༢ hpt ལུ། (ང) ཡོངས་བསྡོམས་བཞུ་ཐུབ་པའི་ཕི་ནོལ (Fg−1 FW) (E) བསྡོམས་རྩིས་བཞུ་ཐུབ་པའི་ཕེ་ཝོ་ནོའིཌ་ (mg RE g−1 FW) ༧༢ hpt ལུ་ (F) བསྡོམས་རྩིས་རིན་མེད་ཨེ་མིན་ཨེ་སིཌ་ (mg g−1 FW) ༧༢ hpt ལུ་ དེ་ལས་ (G) པྲོ་ལིན་ནང་དོན་ (mg g−1 FW) ༧༢ hpt ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། གནས་གོང་ཚུ་གིས་ སྐྱེ་ལྡན་འདྲ་དཔེ་༥ གི་ སྤྱིར་སྙོམས་ ± ཚད་ལྡན་ཐ་དད་ (སྤྱིར་སྙོམས་ ± SD) ངོ་བཏོནམ་ཨིན། (n = ༥) ཡི་གུ་སོ་སོ་ཚུ་གིས་ སྨན་བཅོས་ཚུ་གི་བར་ན་ གནས་སྡུད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོནམ་ཨིན། (p < 0.05)