རྩོམ་ཡིག་འདི་ འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་སྐོར་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁེ་སང་མེད་པའི་ གནས་ཚུལ་ཞབས་ཏོག་ མི་མང་བདེན་ཁུངས་ལྟེ་བ་དང་ མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་ལས་ དཔར་བསྐྲུན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
ཆུ༌འཁྱུ༌ནི། རིམ༌པ། བག༌བག། ཀེ་ཝིན་ཧར་ཊི་ལི་དང་ དྲིའུ་ཝིན་ དེ་ལས་ ཇོ་ཤུ་ཝ་ཨཊ་ཀིནསི་ཚུ་ ཤི་བའི་སྐབས་ ཟླཝ་༡༠ གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ལཱ་འབད་དེ་ཡོད་རུང་ ལཱ་འབད་བའི་བསྒང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཅ་ཆས་ཚུ་ སོ་སོ་སྦེ་ཡོད་རུང་ མི་ཚེ་ཐུང་ཀུ་བཟོ་མི་གི་ རྒྱུ་མཚན་དེ་ ཚོས་གཞི་བཏོན་མི་ནང་ རྫས་སྦྱོར་དང་ ཚོང་ཁང་ནང་ བཙོང་མི་ ཐོན་སྐྱེད་གཞན་ཚུ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ལུ།
སེམས་སྡུག་དང་འཇིགས་སྣང་ནང་ ཁོང་གི་བཟའ་ཚང་ཚུ་གིས་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་གིས་ མི་གཞན་ཅིག་ བསད་མ་བཅུག་པར་ ག་ཅི་འབད་ཚུགས་ཚུགསཔ་ འབད་ནི་སྦེ་ ཁས་བླངས་འབད་ནུག།
ཨིན་རུང་ ཡུ་ཨེས་ལུ་ ལཱ་འབད་མི་དང་ ཉོ་སྤྱོད་འབད་མི་ཚུ་གི་ ཉེན་སྲུང་ཚུ་ ལཱ་ཁག་བཏང་མི་ལུ་བརྟེན་ རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲྭ་དག་པ་ཅིག་ལུ་ དེ་བཟུམ་མའི་ གནས་སྟངས་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་འབདཝ་ལས་ ཧར་ཊི་ལི་དང་ ཝེན་ དེ་ལས་ ཨཊ་ཀིནསི་ཚུ་ སྐྱེས་མ་ཚར་བའི་ཧེ་མ་ལས་རང་ རླངསམ་གི་ཉེན་ཁ་གི་སྐོར་ལས་ ཉེན་བརྡ་འབད་དེ་ཡོད་རུང་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་འདི་ རིམ་ཐོན་གྱི་ མི་བསད་མི་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ནུག། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཚུ་ནང་ ལས་སྡེ་ག་ཅི་གིས་ཡང་ བར་འཛུལ་མ་འབད་བར་ མི་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ བསད་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
མི་མང་བདེན་ཁུངས་ལྟེ་བ་གིས་ ཞིབ་དཔྱད་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ ཉེན་སྲུང་གི་སྐུལ་ཁྱབ་བརྡ་སྤྲོད་འབད་མི་ཚུ་གིས་ ཁ་སླབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་ཉམས་སྲུང་ལས་སྡེ་གིས་ མཐའ་མཇུག་ཁར་ ཚོས་གཞི་བཏོན་མི་ཚུ་ལུ་ སྨྱོ་རྫས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ བཀག་ཆ་འབད་ནི་གི་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ནུག
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ ཟླ་༡ པའི་ནང་ ཨོ་བྷ་མ་བདག་སྐྱོང་གི་ མཐའ་མའི་ཉིནམ་ཚུ་ཨིན་པས། འདི་ཡང་ སྤྱི་ཟླ་༤ པའི་ནང་ ཧར་ཊི་ལི་དང་ ཝིན་འདི་ སྤྱི་ཟླ་༡༠ པའི་ནང་ ཤི་སོང་ནུག། དེ་གི་ཤུལ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་༢ པའི་ནང་ ཨཊ་ཀིནསི་འདི་ ཤི་སོང་ནུག། མི་ཐི་ལིན་ཀླུ་རའིཌ་གྲོས་འཆར་འདི་ ག་ཏེ་ཡང་མ་འགྱོ་བས།
ཨིན་རུང་ ཨཊ་ཀིནསི་ཤི་བའི་ཤུལ་ལས་ ཟླཝ་༡༣ གྱི་ཤུལ་ལས་ ཊམཔ་གི་མཐའ་འཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་སྡེ་གིས་ གནོན་ཤུགས་ཐོབ་སྟེ་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ཡོད་པའི་ ཚོས་གཞི་བཏོན་མི་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་མི་ཚུ་ བཀག་ཆ་འབད་ནི་སྦེ་ ཐག་བཅད་ནུག། སྤྱི་ཟླ་༤ པའི་ནང་ བི་དྲན་གྱི་མཐའ་འཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ ཉོ་སྤྱོད་ཐོན་སྐྱེད་ག་ར་དང་ ལཱ་འབད་སའི་ས་ཁོངས་མང་ཤོས་ཅིག་ནང་ རྫས་སྦྱོར་འདི་ བཀག་ཆ་འབད་ནི་གི་ ཁྲིམས་ལུགས་ཅིག་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ནུག།
༉ སཱན་ཕྲན་སི་ཀོ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀ་ལི་ཕོར་ནི་ཡ་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་ནང་ ལཱ་གཡོག་དང་མཐའ་འཁོར་སྨན་རིགས་ཀྱི་ སྨན་བཅོས་སློབ་དཔོན་ ཌོག་ཊར་ རོ་བཱརཊ་ཧ་རི་སཱོན་གྱིས་ སླབ་མིའི་ནང་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཡུ་ཨེས་ཨེ་ལུ་ དེ་སྦེ་ དཀོན་དྲགས་སྦེ་ འབད་དོ་ཟེར་ཨིན་པས། “བཟའ་ཚང་འདི་དག་ངའི་དཔའ་བོ་ཡིན།”
འདི་ཡང་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་གིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ བརྡ་འཕྲིན་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན།
༉ སྐྱེས་ལོ་༣༡ ལང་མི་ ཕོ་རྒནམ་དྲིའུ་གིས་ ལྷོ་ཀེ་རོ་ལི་ན་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀོ་ཕི་ཚོང་ཁང་དང་ འཁྱགས་སྒམ་ཚུ་ ཉམས་གསོ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ཉོ་ཡོདཔ་སྦེ་ བཱར་ཡན་ཝིན་གྱིས་ སླབ་ཨིན་པས། “དང་མི་ཚུ་ལུ་འབྲེལ་བ་འཐབ་ནི།”
དེ་ལས་ ཁོ་གིས་ མི་མང་བདེན་ཁུངས་དྲི་དཔྱད་འདི་ ཁོ་རའི་ནུ་གཅུང་ཤི་མ་ཚར་བའི་ཧེ་མ་ ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཧེ་མ་ དཔར་བསྐྲུན་འབད་དེ་ མཁས་མཆོག་ཚུ་དང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་སྟེ་ ཐོན་སྐྱེད་འདི་ ག་ཏེ་ལས་ཉོ་ཚུགས་ག་ དེ་ལས་ ཤི་རྐྱེན་ཚུ་ ག་ཅི་འབད་ བརྟག་ཞིབ་འབད་ནི་ལུ་ ལཱ་ཁག་བཏང་ཡི་ག་ ག་ར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ནུག། ༼Methylene chloride གི་དུག་རླངས་འདི་ སྒོ་བསྡམ་ཡོད་པའི་ས་སྒོ་ཚུ་ནང་ བསྡུ་བསྒྱོམ་འབད་བའི་སྐབས་ ཤི་རྐྱེན་འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ དུག་རིགས་བརྟག་དཔྱད་འབད་མི་ མི་ག་གིས་ཡང་ མ་འབད་བ་ཅིན་ རང་བཞིན་གྱི་ཤི་རྐྱེན་བཟུམ་སྦེ་ སེམས་ཁམས་ནད་གཞི་ཐོན་འོང་།༽
ཀེ་ཝིན་གྱི་ཨའི་ ཝེན་ཌི་ཧར་ཊི་ལི་ལས་ བསླབ་བྱ། “ཤེས་ཡོན་ཅན་” ཟེར་མི་འདི་ འཚོལ་ཞིབ་ནང་ མིང་ཚིག་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། དེ་ཁར་ ཞིབ་འཚོལ་གྱི་ ཁྱབ་ཚད་ཆ་མཉམ་ ཁྱོད་ལུ་ བསྒུག་སྡོད་འོང་། མོ་གིས་ གློག་འཕྲིན་ནང་ བྲིས་མིའི་ནང་ འདི་གིས་ བསམ་འཆར་ཚུ་ བདེན་ཁུངས་ལས་ སོ་སོ་སྦེ་ བཏོན་ཚུགས་ཟེར་ཨིན་པས།
༉ སྐྱེས་ལོ་༣༡ ལང་མི་ ཇོ་ཤུ་ཝ་གི་ཨའི་ ལཱུ་རེན་ཨཊ་ཀིནསི་གིས་ བི་ཨེམ་ཨེགསི་བཱའི་ཀི་ཕོརཀ་ཅིག་ བརྡུང་རྫོབ་འབད་བའི་སྐབས་ ཤི་རྐྱེན་བྱུང་ཡོདཔ་ད་ ཁོ་གིས་ ཡུ་སི་ཨེསི་ཨེཕ་གི་ ཧ་རི་སོན་དང་གཅིག་ཁར་ ཚར་ལེ་ཤ་ཅིག་ ཁ་སླབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨ ཟླ་༢ པའི་ནང་ མོ་གིས་ མོ་རའི་བུ་འདི་ ས་ཁར་ཤི་སྟེ་ ཉེ་འདབས་ལུ་ ཚོས་གཞི་བཏོན་མི་ ལི་ཊར་གྱི་ ཕོརཔ་ཅིག་ བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་སྦེ་ མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཧ་རི་སོན་གྱིས་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རའིཌ་གི་སྐོར་ལས་ ཤེས་ཡོན་བྱིན་མི་འདི་གིས་ མོ་གི་བུ་གི་དུག་རིག་དང་ ཕུངམ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་སྙན་ཞུ་ཚུ་ ཤི་རྐྱེན་གྱི་ རྒྱུ་རྐྱེན་གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ སྐད་སྒྱུར་འབད་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ནུག། འ་ནི་གསལ་ཏོག་ཏོ་འདི་གིས་ བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་བརྟན་པོ་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན།
འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་ལུ་ གདོང་ལེན་འབད་མི་འདི་གིས་ མི་ཚུ་ལུ་ ཡུན་རིང་གི་ གསོ་བའི་གནོད་པ་ཚུ་ ལོ་ངོ་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་རིང་ལུ་ མཐོང་མ་ཚུགསཔ་སྦེ་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིན་མས། བཙོག་རླུང་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཅིག་འོང་། ཨིན་རུང་ གཞུང་ཚུ་གིས་ དེ་བཟུམ་གྱི་གནོད་སྐྱོན་ཚུ་ བསལ་ཐབས་ལུ་ ཐབས་ཤེས་བཏོན་དགོ་པ་ཅིན་ ཤེས་ཡོན་ཞིབ་འཚོལ་འདི་ ད་ལྟོ་ཡང་ འགོ་བཙུགས་ས་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན།
ཁོང་གི་མཐར་འཁྱོལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་འདི་ བཟའ་ཚང་ཚུ་གིས་ རྫས་སྦྱོར་ཉེན་སྲུང་གི་གནད་དོན་ཐོག་ལུ་ ཧེ་མ་ལས་རང་ ལཱ་འབད་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ སྡེ་ཚན་ཚུ་དང་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་འདི་ཨིན་མས།
དཔེར་ན་ Lauren Atkins གིས་ Change.org གིས་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྐོར་ལས་ ཞུ་ཡིག་ཅིག་མཐོང་ཡོདཔ་ད་ ཞུ་ཡིག་འདི་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ མོ་གི་བུ་ཤི་མི་གི་དྲན་རྟེན་ལུ་ མཚན་རྟགས་བཀོད་ནུག Brian Wayne གིས་མགྱོགས་པ་རང་ལགཔ་བརྐྱངས་ནུག།
དབང་ཚད་ཅན་གྱི་དམག་སྡེ་ཚུ་གིས་ ཁོང་རའི་ཁེ་ཕན་ཚུ་ ཆ་ཚང་སྦེ་ ཧ་གོ་ཐབས་ལུ་ མཉམ་འབྲེལ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ བརྡ་འཕྲིན་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན།
ལས་སྡེ་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ ཡང་ན་ ཀེ་པི་ཊོལ་གངས་རི་གུ་ སྐུལ་བསྒྲགས་འབད་ནིའི་ ནང་ནའི་ལཱ་ཚུ་ ཁོང་ར་གིས་ ཤེས་དགོཔ་མེདཔ་ཨིན་པས། ཉེན་སྲུང་ཅན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་དང་ གསོ་བའི་བཟའ་ཚང་ དེ་ལས་ མཐའ་འཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་མ་དངུལ་ཚུ་ལུ་ གནད་དོན་འདི་ནང་ མཁས་རིག་ཡོདཔ་ཨིན།
ཞིབ་འཚོལ་གྱི་ མཐའ་དཔྱད་ནང་ མི་ནགཔོ་རྒས་ཤོས་ཚུ་ རླུང་བཙོག་རླུང་ལས་བརྟེན་ ཤི་རྐྱེན་བྱུང་མི་དེ་ མི་དཀརཔོ་རྒས་ཤོས་ཚུ་ལས་ ཚར་གསུམ་གྱི་ མཐོ་དྲགས་སྦེ་ ཤི་རྐྱེན་བྱུང་ཡོདཔ་སྦེ་ མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
གནམ་གཤིས་འགྱུར་བགྲོད་ཀྱི་སྐོར་ལས་ སྐད་ཡིག་འཚོལ་ནི།
འདི་བཟུམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ཅིག་ གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཚུགས་པའི་སྐབས་ ཁྱོད་ལུ་ དབང་ཚད་ཅན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཅིག་ཡོད་ཟེར་ བཱར་ཡན་ཝིན་གྱིས་ རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་སྡེ་ལུ་ གནད་དོན་འདི་ ཤུགས་སྦེ་ར་ འབད་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ སྡེ་ཚན་གཞན་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ བཤད་ཅི།
འཐབ་འཛིང་འདི་ལུ་སྤྲོ་བ་ཡོད་མི་ག་ར་གིས་ མི་མང་གི་འགན་ཁུར་འབག་མི་ཚུགས། དཔེར་ན་ གཏན་འཇགས་ཁྲིམས་མཐུན་གནས་རིམ་མེད་མི་ ཕྱི་མི་ཚུ་ལུ་ ལཱ་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གནས་རིམ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ ཁ་སླབ་མ་ཚུགས་པར་ ལཱ་ཁག་བཏང་འོང་།
གལ་སྲིད་ བཟའ་ཚང་འདི་ཚུ་གིས་ སེམས་ཁར་ག་ར་ EPA ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་པ་ཅིན་ ལས་སྡེ་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཊམ་བདག་སྐྱོང་གིས་ ཁྲིམས་ལུགས་ཚུ་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་ལུ་བལྟ་སྟེ་ བྱ་སྤྱོད་ག་ནི་ཡང་ འབད་མི་ཚུགས།
༉ མི་ཚེ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ཡོད་པའི་ ཚོས་གཞི་བཏོན་མི་ཚུ་ མ་བཙོང་པར་ ཚོང་ཁང་ཚུ་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་སྟེ་ ཚོང་ཁང་ཚུ་ལུ་ གནོན་ཤུགས་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཞུ་ཡིག་དང་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལཱ་འབད་ཡི། ཧོམ་ཌི་པོ་ཊི་དང་ ཝལ་མརཊ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ལས་སྡེ་ཚུ་གིས་ བཀག་ཆ་འབད་ནི་ལུ་ ཁ་འཆམ་བྱུང་ཡོདཔ།
དེ་ལས་ ཀོང་རེསི་གི་འཐུས་མི་ཚུ་ལུ་ ཉེན་སྲུང་ཅན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་དང་ གསོ་བའི་བཟའ་ཚང་ དེ་ལས་ མཐའ་འཁོར་མ་དངུལ་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ཐབས་ཤེས་བཏོན་དགོཔ་སྦེ་ ཞུ་བ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བཟའ་ཚང་གི་པར་ཚུ་ ལགཔ་ནང་འབག་སྟེ་ ཝ་ཤིང་ཊོན་ལུ་འགྱོ་ནུག། ཁོང་གིས་ གསར་འགོདཔ་ཚུ་དང་ ཁ་སླབ་སྟེ་ གནས་ཚུལ་སྙན་ཞུ་ཚུ་ཐོབ་སྟེ་ ཚ་གྱང་དེ་ ཧེང་སྐལ་རང་ ཡར་སེང་འགྱོ་ནུག།
ལྷོ་ཀེ་རོ་ལི་ན་གི་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་ ཀོང་རེསི་གི་འཐུས་མི་ཅིག་གིས་ དེ་བསྒང་གི་མཐའ་འཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་པ་ ཨིསི་ཀོཊ་པྲུཊ་ལུ་ ཡི་གུ་བྲིས་ནུག། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨ སྤྱི་ཟླ་༤ པའི་ནང་ ཉན་ཞིབ་སྐབས་ ཀོང་རེ་སི་ཚོགས་མི་གཞན་ཅིག་གིས་ པྲུཊ་ལུ་ ངོས་ལེན་མ་འབད་བས། བཱར་ཡན་ཝིན་གྱིས་ འདི་ཚུ་ག་ར་གིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨ སྤྱི་ཟླ་༥ པའི་ནང་ བཟའ་ཚང་ལུ་ པྲུཊ་དང་གཅིག་ཁར་ ཞལ་འཛོམས་ཅིག་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡི་ཟེར་ ཡིད་ཆེས་བསྐྱེདཔ་ཨིན་པས།
བེརེན་ཝེན་གྱིས་ སླབ་མིའི་ནང་ ཉེན་སྲུང་འགག་པ་འདི་ མི་ག་ཡང་ ཁོ་ལུ་ མ་འོངམ་ལས་ ཚ་གྱང་ལང་སྟེ་ཡོད་ཟེར་ཨིན་པས། “ཨོ་ཟི་གི་ས་ཆ་སྦོམ་དང་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་དང་ཕྱད་པ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན།”
ལམ་ཁར་ བཟའ་ཚང་གིས་ ཁྲིམས་གཏུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མི་སྡེ་བརྡ་བརྒྱུད་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ མི་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་ནང་མ་བཙུགས་ཟེར་ ཉེན་བརྡ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལཱུ་རེན་ཨཊ་ཀིནསི་གིས་ མཐུན་རྐྱེན་ཚོང་ཁང་ཚུ་ནང་ ཁོང་གིས་ བཤད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ངོ་མ་སྦེ་ བཏོན་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་ན་མེན་ན་ མོ་ར་གིས་ བལྟ་བར་འགྱོ་ནུག། (སྐབས་རེ་ཡོད་སྐབས་རེ་མིན།)
འདི་ཚུ་ག་ར་ ཉོབ་སྣང་ཅན་སྦེ་མཐོང་པ་ཅིན་ ཁྱོད་འཛོལ་བ་མེན། ཨིན་རུང་ བཟའ་ཚང་ཚུ་གིས་ བར་འཛུལ་མ་འབད་བ་ཅིན་ ག་ཅི་འབྱུང་འོང་ག་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ ཡིད་ཆེས་བསྐྱེདཔ་ཨིན་པས།
ལཱུ་རེན་ཨཊ་ཀིནསི་གིས་ ཧེ་མ་ལས་ མ་འབད་མི་བཟུམ་སྦེ་ ག་ནི་ཡང་ འབད་མི་ཚུགས་ཟེར་ཨིན་པས།
རྒྱལ་ཁ་ཆུང་ཆུང་མང་དུ་འགྱུར། བཟའ་ཚང་གིས་ སེམས་ཤུགས་མ་བསྐྱེད་མི་ལུ་བརྟེན་ གཅིག་གིས་ གཞན་ཅིག་ལུ་ འཁྱིད་སོང་ནུག། ཡུན་རིང་གི་མཐོང་ཚུལ་འདི་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ ཁག་ཆེཝ་ཨིན། སྤྱི་གཞུང་ཁྲིམས་ལུགས་བཟོ་ནི་འདི་ རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ལས་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ལས་སྡེ་ཅིག་གིས་ ལམ་ལུགས་ཅིག་གྲོས་འཆར་བཀོད་ནི་གི་དོན་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ ལོ་ངོ་ལེ་ཤ་ཅིག་དང་ ཡང་ན་ དེ་ལས་ལྷག་སྟེ་ འགོར་འོང་། གྲོས་འཆར་འདི་ མཐའ་དཔྱད་མ་འབད་བའི་ཧེ་མ་ དཀའ་ངལ་ཚུ་ བསལ་དགོཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ བཀག་ཆ་ག་ཅི་རང་འབད་རུང་ ཡང་ན་ དགོས་མཁོ་གསརཔ་ཚུ་ དུས་ཚོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ བཙུགས་ཚུགས།
བཟའ་ཚང་ཚུ་གིས་ ཨི་པི་ཨེ་ལས་ ཆ་ཤས་ཅིག་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཀག་ཆ་འབད་བཅུག་མི་འདི་ ལས་སྡེ་གིས་ གྲོས་འཆར་འདི་ ངོ་མ་སྦེ་ བཀག་ཆ་མ་འབད་བའི་ཧེ་མ་ བཀོད་མི་འདི་ཨིན་མས། ཨིན་རུང་ ཀེ་ཝིན་ཧར་ཊི་ལི་ཤི་སྟེ་ ལོ་ཕྱེད་དང་༢ ཀྱི་ཤུལ་ལས་ མཐའ་འཁོར་ཉམས་སྲུང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ བཀག་ཆ་འབད་མི་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་མ་ཚུགསཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ ལཱ་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ སྐྱེས་ལོ་༢༡ ལང་མི་ ཀེ་ཝིན་གྱིས་ ལཱ་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ ཁྲུས་ཁང་གི་ རི་མོ་བྲིས་ནིའི་ལཱ་བཟུམ་གྱི་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཚུ་ ཁྱབ་མི་ཚུགས།
ཨིན་རུང་ ལས་སྡེ་གཅིག་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ འཛིན་སྐྱོང་པ་སོ་སོ་གིས་ གྲོས་ཐག་མ་འདྲཝ་སྦེ་བཏོན་འོང་། ༉ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ སྤྱི་ཟླ་༨ པའི་ནང་ ཆ་འཇོག་འབད་ནི་ཨིན་མི་ ཨི་པི་ཨེ་གི་ གྲོས་འཆར་གསརཔ་དེ་གིས་ ལཱ་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ ཆུ་བཤལ་རྐྱབ་ནི་རྩིས་ཏེ་ དམིགས་དོན་མང་ཤོས་ཅིག་གི་དོན་ལུ་ མི་ཐི་ལིན་ཀོ་ལོ་རཱའིཌ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལས་ བཀག་ཆ་འབད་ནི་ཨིན་པས།
ལཱུ་རེན་ཨཊ་ཀིནསི་གིས་ སླབ་མིའི་ནང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ བཟོད་སྒོམ་འབད་དགོཔ་ཨིན་ ཁྱོད་ཀྱིས་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ་ཟེར་ཨིན་པས། “མི་གཅིག་གི་མི་ཚེ་ནང་ལྷོདཔ་ད་ ལྷག་པར་དུ་ ཁྱོད་རའི་ཨ་ལོ་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ལྷོདཔ་ད་ ཁྱོད་ཀྱིས་འཚོལ་འོང་། ཕྲང་སྟེ་རང་འཚོལ།”
བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་འདི་ལཱ་ཁག་ཨིན། ཁྱོད་དང་ ཡང་ན་ ཁྱོད་རའི་དགའ་མི་ཅིག་ལུ་ གནོདཔ་བཀལ་མི་ལུ་བརྟེན་ འགྱུར་བ་འབག་འོང་ནི་ལུ་ ལཱ་ཁག་འོང་ནི་ཨིན་རུང་ གཞན་གྱིས་ འབད་མ་ཚུགས་པའི་ བདེ་སྐྱིད་བྱིན་ཚུགས།
འདི་ཡང་ སེམས་ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་ཅིག་འོང་ནི་ཨིནམ་ལས་ བཀག་ཆ་འབད་དགོ་ཟེར་ ལཱུ་རེན་ཨཊ་ཀིནསི་གིས་ ཉེན་བརྡ་འབདཝ་ཨིན་པས། མི་ཚུ་གིས་ དུས་རྒྱུན་དུ་ སེམས་ཁམས་དང་ ལཱ་ཁག་ཡོད་རུང་ ག་ཅི་འབད་ དེ་སྦེ་རང་ འབད་དོ་ག་ཟེར་ དྲིཝ་ད་ ངེ་གི་ལན་འདི་ དུས་རྒྱུན་དུ་ར་ འོང་ནི་ཨིནམ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱིས་ ལོག་སྟེ་ སྡོད་དགོཔ་མེདཔ་ཨིན། ངའི་ས་ཆ། དེ་འབདཝ་ལས་ ཁྱོད་ད་ལས་ཕར་ ངེ་གི་མཐའ་འཁོར་ལུ་སྡོད་དགོཔ་མེད།
མོ་གིས་ སླབ་མིའི་ནང་ ཁྱོད་ར་ ཕྱེད་ཀ་ཅིག་ མེདཔ་ཐལ་ཏེ་ ལཱ་ག་དེ་སྦེ་ འབདཝ་སྨོ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ ཁོ་གི་ དོན་ཧིང་ཡང་ འཕར་མ་བཏུབ་པའི་ཁར་ ངེ་གི་དོན་ཧིང་ཡང་ ཉིནམ་གཅིག་ཁར་ འཕར་མ་བཏངམ་མས་ཟེར་ མནོཝ་མས། དེ་འབདཝ་ད་ ང་གིས་ མི་གཞན་ཚུ་ འདི་ནང་ལས་ འགྱོ་དགོཔ་མེདཔ་ལས་ ཇོ་ཤུ་ཝ་གིས་ གྱོང་རྒུད་ཕོག་མི་འདི་ མི་གཞན་ཚུ་གིས་ གྱོང་རྒུད་མ་ཕོག་པར་ གྱོང་རྒུད་ཕོག་མི་འདི་ ངེ་གི་དམིགས་ཡུལ་ཨིནམ་ལས་ ག་ཅི་འབད་རུང་ འབད་ནི་ལུ་ གྲ་སྒྲིག་ཡོད།”
བཱར་ཡན་ཝིན་གྱིས་ དེ་བཟུམ་མའི་བསམ་འཆར་ཡོདཔ་ལས་ མར་ཐོན་མཇུག་བསྡུ་ནི་ལུ་ སེམས་ཁར་ ཚ་གྱང་མེད་པའི་ལས་རིམ་ཚུ་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ནུག། ལུས་རྩལ་ཁང་འདི་ཁོ་གི་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ལུ་ ཐོན་ཁུངས་འཚོལ་དགོ་ཟེར་ བཤདཔ་ཨིན་པས།
Wendy Hartley གིས་ ལས་འགུལ་འདི་ རང་སོའི་ནང་ལུ་ དྲག་ཚུགསཔ་སྦེ་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ གཞན་མི་བཟའ་ཚང་ཚུ་གིས་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དེ་ གཅིག་ཁར་སྦེ་ གྲུབ་འབྲས་ཐོན་མི་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས།
གཟུགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་མི་ཅིག་འབདཝ་ལས་ མོ་གི་བུ་གིས་ གཞན་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ ཐད་ཀར་དུ་ ཕན་གནོད་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁོ་གི་རིག་གཞུང་འདི་ ཚོང་ཁང་གི་བང་སྒྲོམ་དང་ གཞུང་གི་ཁང་མིག་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་མི་འདི་ སེམས་དགའ་འོང་།
མོ་གིས་བྲིས་མི་ནང་ ཀེ་ཝིན་གྱིས་ མི་ཚེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ བསྐྱབ་ཡོདཔ་ལས་ ལོ་ཚུ་ནང་ མི་ཚེ་བསྐྱབ་ནི་ཨིན་པས།
བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་ བསྐུལ་མ་འབད་བ་ཅིན་ གནས་སྟངས་དེ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཏི་རུ་བཏང་མི་ སྐུལ་སློང་འབད་མི་ཚུ་གིས་ དུས་རྒྱུན་དུ་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་འོང་ཟེར་ མནོ་བསམ་གཏང་ཚུགས། དེ་འབདཝ་ད་ ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ཉམས་མྱོང་གིས་ ཉོ་མ་ཚུགས་པའི་ ལྗིད་ཚད་འབག་འོང་།
བཱར་ཡན་ཝེན་གྱིས་སླབ་མི་ནང་ ཁྱོད་རའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ ཁྱོད་རའི་མི་ཚེ་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱིས་འབད་ཚུགས་ཟེར་ཨིན་མས། ང་བཅས་རང་ མཐུན་སྒྲིག་མེད་པའི་ སེམས་ཤུགས་དང་ བརྩེ་བ་དང་གཅིག་ཁར་ འོངམ་ཨིན།”
ཝེན་ཌི་ཧར་ཊི་ལི་ལས་ བསླབ་བྱ། “ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཁམས་བརྗོད་པར་མ་འདྲོགས།” ཁྱོད་དང་ཁྱོད་ཀྱི་བཟའ་ཚང་ལུ་ སེམས་ཚོར་འདི་ཚུ་གིས་ ཕན་གནོད་ག་དེ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ བཤད། “པར་བརྒྱུད་དེ་ཁོང་ཚོར་སྒེར་གྱི་ཕན་གནོད་སྟོན།”
ལཱུ་རེན་ཨཊ་ཀིནསི་གིས་ སླབ་མིའི་ནང་ ལོ་༦ གི་ཧེ་མ་ མི་གཅིག་གིས་ ཁྱོད་ཀྱིས་ སྐད་སྦོམ་སྦེ་ རྐྱབ་པ་ཅིན་ གཞུང་གིས་ གོ་འོང་ཟེར་ སླབ་པ་ཅིན་ ང་གིས་ གད་མོ་ཤོར་འོང་ཟེར་ཨིན་པས། སྐད་གཅིག་གིས་ ཁྱད་པར་བཟོ་ཚུགས། ང་གིས་ ངེ་གི་བུ་གི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ མནོཝ་མས།
ཇེ་མི་ཨིསི་མིཏ་ཧོབ་ཀིནསི་འདི་ འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་གནས་སྟངས་བརྟག་དཔྱད་འབད་མི་ ཁེ་སང་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁང་ཅིག་ཨིན་མི་ མི་མང་ཆིག་སྒྲིལ་ལྟེ་བའི་ གསར་འགོད་པ་ཅིག་ཨིན།